Otomotiv Yedek Parça İhracatı Nasıl Yapılır? 2026 GTİP, E-Mark, Belgeler, Hedef Pazar ve Müşteri Bulma Rehberi

Son Güncelleme: Ağustos 2026

Kısa Cevap: Otomotiv yedek parça ihracatı nasıl yapılır?

Otomotiv yedek parça ihracatı yapmak için öncelikle ürünün teknik fonksiyonu, araç uygulaması, doğru GTİP / HS kodu, uygulanan teknik standartları ve hedef pazardaki homologasyon gereklilikleri belirlenmelidir.

Ardından: hedef pazar analizi, araç parkı ve araç yaşı, rakip tedarikçiler, ürün fiyatları, OEM / OES / aftermarket satış modeli, E/e type approval gerekliliği, kalite sistemi, ürün katalog ve fitment verileri, ithalat vergileri, lojistik maliyetleri ve gerçek distribütör / toptancı / servis ağı müşterileri birlikte analiz edilmelidir.

Otomotiv yedek parça ihracatındaki temel hata, sektörü tek bir ürün ve tek bir müşteri grubu olarak değerlendirmektir.

Türkiye Otomotiv Yedek Parça İhracatı 2026'da Ne Durumda?

Türkiye, Avrupa otomotiv değer zinciriyle yüksek ölçüde entegre, güçlü ana sanayi ve tedarik sanayi altyapısına sahip önemli bir otomotiv üretim merkezidir.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği – OİB verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisi 2025 yılında:

seviyesinde ihracat gerçekleştirmiştir.

Aynı yıl Otomotiv Tedarik Endüstrisi ihracatı:

olarak gerçekleşmiştir.

Tedarik endüstrisi:

• 2024'e göre yaklaşık %6 büyümüş,
• Türkiye otomotiv ihracatının yaklaşık %38'ini oluşturmuştur.

2026'da Otomotiv Tedarik Endüstrisi İhracatı Ne Kadar?

OİB verilerine göre 2026 Ocak–Temmuz döneminde Türkiye'nin toplam otomotiv ihracatı 24,4 milyar USD'yi aşmıştır.

Aynı dönemde otomotiv tedarik endüstrisi ihracatı:

seviyesine ulaşmış ve toplam otomotiv ihracatından yaklaşık %38,8 pay almıştır.

Temmuz 2026'da tedarik endüstrisinin en büyük ihracat pazarı Almanya olmuştur.

Tedarik Endüstrisi İhracatı ile Yedek Parça İhracatı Aynı Şey mi?

Hayır.

OİB'nin “Tedarik Endüstrisi” kategorisi:

• OEM tedarikini,
• Tier 1 / Tier 2 üretimini,
• orijinal ekipman parçalarını,
• replacement / aftermarket ürünlerini,
• çeşitli otomotiv komponentlerini

içeren geniş bir sektörel sınıflandırmadır.

Bu nedenle:

Türkiye'nin Otomotiv Tedarik Sanayisi Ne Kadar Güçlü?

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği – TAYSAD verilerine göre:

• 540'ın üzerinde üye şirket bulunmaktadır,
• üyeler tedarik sanayi üretiminin yaklaşık %85'ini temsil etmektedir,
• sektör ihracatının yaklaşık %80'ini temsil etmektedir,
• üye şirketlerde 250 binin üzerinde kişi istihdam edilmektedir,
• üyelerin önemli bölümü Marmara Bölgesi'nde faaliyet göstermektedir.

Türkiye'nin otomotiv tedarik ekosistemi:

• metal,
• döküm,
• plastik,
• kauçuk,
• elektronik,
• mekatronik,
• cam,
• tekstil,
• akü,
• motor ve aktarma organları

gibi çok farklı üretim teknolojilerini aynı ekosistemde barındırmaktadır.

Avrupa Otomotiv Yedek Parça Pazarı Neden Stratejik?

Aftermarket talebinin ana belirleyicilerinden biri yollardaki mevcut araç parkıdır.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği – ACEA'nın 2026 tarihli araç parkı raporuna göre 2024 sonunda Avrupa Birliği yollarında yaklaşık:

bulunmaktadır.

AB'deki binek otomobillerin ortalama yaşı ise yaklaşık:

seviyesindedir.

Ayrıca AB yollarında yaklaşık:

• 31,1 milyon hafif ticari araç,
• 6,2 milyon kamyon

bulunmaktadır.

Yaşlanan araç parkı:

• fren,
• süspansiyon,
• direksiyon,
• filtre,
• motor,
• soğutma,
• elektrik,
• aydınlatma,
• kauçuk ve metal parçalar

için replacement demand yaratmaktadır.

Otomotiv Yedek Parça İhracatında 3 Temel Satış Modeli

1. OEM / OE Supply

Parçanın doğrudan:

• araç üreticisine,
• Tier 1 sistem üreticisine,
• Tier 2 tedarikçiye

seri üretim amacıyla tedarik edilmesidir.

Bu modelde:

• IATF 16949,
• APQP,
• PPAP,
• customer-specific requirements,
• EDI,
• JIT / JIS,
• traceability

gibi süreçler çok daha kritik hale gelir.

2. OES – Original Equipment Service

Orijinal ekipman üreticisinin satış sonrası servis kanalına yedek parça tedarik edilmesidir.

Ürün:

• araç markasının kendi ambalajıyla,
• yetkili servis kanalıyla,
• OEM satış sonrası sistemi içerisinde

pazara ulaşabilir.

3. IAM – Independent Aftermarket

Independent Aftermarket, araç üreticisinin resmi servis kanalı dışında faaliyet gösteren:

• ithalatçılar,
• distribütörler,
• yedek parça toptancıları,
• bağımsız servisler,
• yedek parça zincirleri,
• online aftermarket platformları

üzerinden yürüyen satış modelidir.

Hangi Otomotiv Yedek Parçaları İhraç Edilebilir?

Başlıca ürün aileleri:

• Fren diskleri ve kampanalar
• Fren balataları
• Fren hortumları
• Amortisörler
• Süspansiyon parçaları
• Rot başı ve rotiller
• Direksiyon parçaları
• Debriyaj sistemleri
• Motor parçaları
• Piston ve segmanlar
• Supaplar
• Contalar
• Filtreler
• Su pompaları
• Yakıt pompaları
• Radyatörler
• Intercooler ve soğutma parçaları
• Egzoz parçaları
• Katalitik konvertörler
• Jantlar
• Aydınlatma sistemleri
• Otomotiv camları
• Aküler
• Starter ve alternatörler
• Sensörler
• Elektronik kontrol ekipmanları
• Kauçuk parçalar ve keçeler
• Kaporta parçaları
• Tamponlar
• Ayna sistemleri

Otomotiv Yedek Parça GTİP Kodu Nedir?

Otomotiv yedek parçalarında en önemli HS pozisyonlarından biri:

pozisyonudur.

Ancak:

otomobilde kullanılan her parça HS 8708 altında sınıflandırılmaz.

Başlıca HS 8708 Alt Grupları Nelerdir?

Her Otomotiv Parçası 8708 GTİP'inde midir?

Hayır.

Otomotivde kullanılsa dahi bazı ürünler HS nomenklatüründe kendi özel pozisyonlarında sınıflandırılabilir.

Otomotiv Yedek Parça İhracatı 18 Adımda Nasıl Yapılır?

1. Ürün ailelerini belirleyin
2. Parçanın araç uygulamalarını doğrulayın
3. GTİP / HS kodunu kesinleştirin
4. OEM / OES / IAM satış modelini seçin
5. Hedef pazarları ürün bazında analiz edin
6. Araç parkını ve araç yaşını inceleyin
7. Hedef pazardaki araç marka / model dağılımını analiz edin
8. Rakip tedarikçileri belirleyin
9. Teknik homologasyon gerekliliklerini doğrulayın
10. Kalite ve ürün dokümantasyonunu hazırlayın
11. Fitment / katalog verisini oluşturun
12. İthalat vergilerini ve ticaret önlemlerini kontrol edin
13. İhracat fiyatını ve landed cost'u hesaplayın
14. Gerçek ithalatçı ve distribütörleri bulun
15. Numune ve ürün onay sürecini yönetin
16. Teklif, MOQ ve ödeme şartlarını netleştirin
17. Distribütör ve stok planını oluşturun
18. Garanti, claim ve repeat-order sistemini yönetin

1. Ürünün Araç Uygulamasını Kesinleştirin

Aftermarket'te teknik olarak doğru bir parça üretmek yeterli değildir.

Ürünün hangi:

• marka,
• model,
• model yılı,
• motor tipi,
• şasi,
• aks,
• fren sistemi,
• versiyon

ile uyumlu olduğunun doğru tanımlanması gerekir.

Fitment Data Nedir?

Fitment data, bir yedek parçanın hangi araçlara uygulanabildiğini gösteren yapılandırılmış ürün verisidir.

Örneğin:

TecDoc Otomotiv Yedek Parça İhracatında Neden Önemli?

Uluslararası aftermarket pazarında dijital katalog ve araç uygulama verisi, ürünün bulunabilirliğini doğrudan etkileyebilir.

TecDoc gibi sektörel katalog sistemleri:

• part number,
• vehicle application,
• technical criteria,
• cross-reference,
• product images

gibi verilerin distribütör ve aftermarket müşterilerine aktarılmasına yardımcı olabilir.

TecDoc kullanımı bütün ihracatlar için yasal zorunluluk değildir; ancak özellikle Avrupa IAM pazarında ticari erişimi kolaylaştıran önemli bir katalog altyapısıdır.

OE Reference Kullanılabilir mi?

Aftermarket kataloglarında OE reference, ürünün hangi orijinal parçayla teknik olarak ilişkili olduğunu tanımlamak için kullanılabilir.

Ancak:

• araç üreticisinin ticari markası,
• OEM logosu,
• orijinal parça iddiası,
• “genuine” veya “OEM” ifadeleri

yanıltıcı şekilde kullanılmamalıdır.

Cross-reference kullanımında hedef pazarın marka, tüketici ve haksız rekabet mevzuatı dikkate alınmalıdır.

2. Otomotiv Yedek Parça İçin Hedef Pazar Nasıl Seçilir?

En büyük otomotiv pazarı, her ürün için en iyi yedek parça pazarı değildir.

Hedef pazar analizinde:

• GTİP bazlı ithalat hacmi
• ithalat büyümesi
• Türkiye'den ithalat
• Türkiye'nin pazar payı
• araç parkı büyüklüğü
• ortalama araç yaşı
• araç marka / model dağılımı
• ticari araç parkı
• yıllık kilometre kullanımı
• yerel parça üretimi
• rakip tedarikçiler
• teknik homologasyon
• gümrük vergileri
• distribütör yapısı
• online aftermarket penetrasyonu

birlikte değerlendirilmelidir.

Araç Parkı Neden İthalat Verisi Kadar Önemli?

Aftermarket talebi mevcut araçların:

• sayısına,
• yaşına,
• kullanım yoğunluğuna,
• araç modellerine

doğrudan bağlıdır.

Örneğin:

3. Doğru Otomotiv Yedek Parça Müşterisi Kimdir?

Distribütör ile Yedek Parça Toptancısı Aynı Müşteri midir?

Her zaman değil.

Distribütör:

• ithalat,
• yerel stok,
• satış ekibi,
• teknik destek,
• alt bayi ağı,
• marketing

faaliyetlerinin önemli bölümünü üstlenebilir.

Wholesaler / toptancı ise ürünü yerel veya uluslararası distribütörden tedarik ederek servis ve perakende ağlarına satabilir.

4. Avrupa Birliği'ne Otomotiv Yedek Parça İhracatı Nasıl Yapılır?

AB'ye otomotiv parçası ihracatında tek bir “otomotiv yedek parça sertifikası” bulunmamaktadır.

Ürüne göre:

• EU type approval,
• UN type approval,
• REACH,
• battery regulation,
• ürüne özel teknik mevzuat,
• market-surveillance yükümlülükleri

gündeme gelebilir.

AB'nin temel araç ve komponent type-approval çerçevelerinden biri:

Regulation (EU) 2018/858

düzenlemesidir.

Her Otomotiv Yedek Parçası Type Approval Almak Zorunda mı?

Hayır.

Bir komponentin bağımsız type approval gerektirip gerektirmediği, ilgili:

• AB düzenlemesi,
• UN Regulation,
• ürünün fonksiyonu,
• araç kategorisi

üzerinden belirlenmelidir.

Regulation (EU) 2018/858 sisteminde komponent type approval ancak ilgili regulatory act bunu açıkça öngörüyorsa uygulanır.

E-Mark / ECE Onayı Nedir?

Otomotiv sektöründe yaygın biçimde E-Mark olarak adlandırılan type-approval işaretleri, UN ECE / UNECE 1958 Agreement sistemi kapsamındaki teknik düzenlemelerle ilişkili olabilir.

Ürünün üzerinde bulunan:

E + ülke numarası + approval number

kombinasyonu, ilgili UN Regulation kapsamında verilen type approval'ı ifade edebilir.

Ancak ilgili işaretin:

• şekli,
• numarası,
• üründe konumu,
• approval scope'u

uygulanan regulation'a göre doğrulanmalıdır.

E-Mark ile CE Aynı Şey mi?

Hayır.

Bir ürünün otomotiv parçası olması tek başına CE işaretini zorunlu hale getirmez.

Aynı şekilde CE işaretinin bulunması, otomotiv homologasyonunun yerine geçtiği anlamına gelmez.

Otomotiv Yedek Parçalarında Hangi UNECE Onaylarıyla Karşılaşılabilir?

Ürüne bağlı olarak örneğin:

Bu tablo yalnızca örnektir. Kesin regulation, amendment series, araç kategorisi ve type-approval şartları ürün ve hedef pazar bazında doğrulanmalıdır.

UN R90 Nedir?

UN Regulation No. 90, belirli araç kategorilerinde kullanılan:

• replacement brake lining assemblies,
• drum-brake linings,
• replacement brake discs,
• replacement brake drums

için type-approval gerekliliklerini düzenleyen önemli bir UNECE düzenlemesidir.

Bu nedenle Avrupa aftermarket fren parçaları pazarına girmek isteyen üretici ürününün R90 kapsamına girip girmediğini ve uygulanabilir approval gerekliliklerini doğrulamalıdır.

5. AB'ye Yedek Parça İhracatında A.TR Kullanılır mı?

Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki uygun serbest dolaşımda bulunan birçok otomotiv sanayi ürününde A.TR Dolaşım Belgesi kullanılabilir.

Ancak:

A.TR, ürünün Türkiye menşeli olduğunu tek başına göstermez.

Ayrıca:

• anti-dumping,
• menşe bazlı ticaret politikası önlemleri,
• ürün güvenliği,
• homologasyon

A.TR'den ayrı konulardır.

2026'da Elektronik A.TR Kullanılabiliyor mu?

AB üye ülkeleri, Türkiye'nin yetkili makamları tarafından QR kodlu ve elektronik olarak düzenlenen A.TR dolaşım belgelerini kabul etmektedir.

İşlem tarihinde uygulanabilir güncel gümrük prosedürü sevkiyat öncesinde kontrol edilmelidir.

6. REACH Otomotiv Yedek Parçalarını Etkiler mi?

Evet, ürünün içerisinde kullanılan kimyasallara ve maddelere göre etkileyebilir.

AB REACH mevzuatı:

• metal,
• kauçuk,
• plastik,
• kaplama,
• yapıştırıcı,
• boya

içeren otomotiv komponentleri açısından dikkate alınabilir.

SCIP Nedir?

AB pazarına sunulan bir article içerisinde ECHA Candidate List'teki bir Substance of Very High Concern – SVHC maddenin konsantrasyonu %0,1 w/w üzerinde ise, AB'deki ilgili ekonomik operatörler için SCIP notification yükümlülüğü doğabilir.

Türk üreticinin kendisi AB dışında olduğu için SCIP yükümlüsünün kim olduğu ticari yapıya bağlıdır; ancak üreticinin:

• malzeme kompozisyonunu,
• SVHC bilgisini,
• ürün hiyerarşisini

AB müşterisine sağlayabilmesi kritik hale gelebilir.

7. Elektrikli Araç Bataryası İhracatında Yeni AB Kuralları Var mı?

Evet.

Regulation (EU) 2023/1542, bataryalar için yeni AB düzenleme sistemini oluşturmaktadır.

Özellikle electric vehicle batteries açısından üreticilerin 2026–2027 dönemindeki yeni yükümlülüklere hazırlanması önemlidir.

Battery Passport Ne Zaman Başlıyor?

AB Batteries Regulation'a göre:

uygulamasının başlangıç tarihidir.

Bu tarihten itibaren:

• electric vehicle batteries,
• LMT batteries,
• 2 kWh üzerindeki belirli industrial batteries

için elektronik battery passport sistemi uygulanacaktır.

Standart otomotiv marş aküsü gibi ürünlerin battery passport kapsamına otomatik olarak girdiği varsayılmamalıdır; ürün batarya kategorisine göre değerlendirilmelidir.

8. AB Ambalaj Mevzuatı 2026'da Değişti mi?

Evet.

Regulation (EU) 2025/40 – Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR 12 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlamıştır.

PPWR:

• sanayi ambalajları,
• ticari ambalajlar,
• retail ambalajları

dahil olmak üzere geniş bir ambalaj kapsamına sahiptir.

Tüm yükümlülüklerin aynı tarihte başlamadığı ve birçok hükmün ayrıca geçiş tarihleri bulunduğu dikkate alınmalıdır.

Otomotiv yedek parça üreticilerinin:

• koli,
• plastik ambalaj,
• koruyucu malzeme,
• palet sistemi,
• ambalaj ağırlığı ve malzemesi

hakkında düzenli veri tutması giderek daha önemli hale gelmektedir.

9. IATF 16949 Yedek Parça İhracatı İçin Zorunlu mu?

Bütün aftermarket ihracatları için genel devlet zorunluluğu değildir.

IATF 16949, otomotiv seri üretim tedarik zincirinde kullanılan uluslararası kalite yönetim sistemi standardıdır.

Özellikle:

• OEM,
• Tier 1,
• Tier 2

müşterileri tarafından supplier qualification şartı olarak talep edilebilir.

Bağımsız aftermarket'te ise müşteriye ve ürün grubuna göre:

• ISO 9001,
• IATF 16949,
• ürün testleri,
• type approval,
• müşteriye özgü kalite şartları

farklı kombinasyonlarda talep edilebilir.

PPAP Nedir?

PPAP:

Production Part Approval Process

ifadesinin kısaltmasıdır.

OEM ve Tier supply süreçlerinde, tedarikçinin:

• ürünü,
• prosesi,
• ölçüm sistemini,
• üretim kabiliyetini

müşteri şartlarına göre doğruladığını gösteren yapılandırılmış ürün onay sürecidir.

APQP Nedir?

APQP:

Advanced Product Quality Planning

ürün geliştirme ve seri üretime hazırlık sürecinin kalite planlama metodolojisidir.

OEM tedarikinde:

gibi bir yapı görülebilir.

10. ABD'ye Otomotiv Yedek Parça İhracatı Nasıl Yapılır?

ABD pazarı AB'den farklı bir teknik ve gümrük sistemine sahiptir.

Otomotiv yedek parçalarında:

• HTSUS classification,
• normal customs duty,
• Section 232 tariffs,
• NHTSA / FMVSS,
• EPA – ürün uygunsa,
• country-of-origin marking

birlikte değerlendirilmelidir.

ABD'de Otomotiv Yedek Parçalarına %25 Ek Vergi Var mı?

2025 yılında ABD, Section 232 kapsamında belirli otomobil ve otomotiv parçalarına %25 ilave ad valorem tarife uygulamaya başlamıştır.

Belirli automotive parts tarifesi Mayıs 2025'ten itibaren uygulanmaktadır ve Ağustos 2026 itibarıyla tamamen kaldırılmış değildir.

Ancak:

Türkiye USMCA tarafı olmadığı için, USMCA kapsamındaki Kanada ve Meksika ürünlerine yönelik özel hükümler Türk menşeli ürünlere otomatik olarak uygulanmaz.

ABD'de DOT Belgesi Her Otomotiv Parçasında Gerekli mi?

Hayır.

NHTSA'nın Federal Motor Vehicle Safety Standards – FMVSS sistemi belirli motor vehicle equipment kategorilerine uygulanmaktadır.

Örneğin:

NHTSA Otomotiv Parçasını Önceden Onaylar mı?

Genel olarak:

Hayır.

ABD sistemi, AB'deki bazı type-approval sistemlerinden farklı olarak birçok FMVSS-regulated ürün için manufacturer self-certification prensibine dayanır.

Üretici, ürünün uygulanabilir FMVSS gerekliliklerini karşıladığından ve doğru biçimde sertifikalandırıldığından sorumludur.

NHTSA'nın ürünü önceden:

• onayladığı,
• endorse ettiği,
• ticari ürün sertifikası verdiği

varsayılmamalıdır.

ABD'de NHTSA Manufacturer Registration Gerekebilir mi?

Evet.

FMVSS kapsamındaki motor vehicle equipment üreten şirketlerin belirli durumlarda 49 CFR Part 566 kapsamında manufacturer identification bilgilerini NHTSA'ya bildirmesi gerekebilir.

ABD dışında yerleşik manufacturer için ayrıca uygulanabilir U.S. agent for service of process gerekliliği kontrol edilmelidir.

FMVSS Olmayan Aftermarket Parça ABD'de Kontrolsüz mü?

Hayır.

Belirli bir aftermarket ürüne doğrudan FMVSS uygulanmıyor olsa bile NHTSA'nın:

safety-related defect

hükümleri motor vehicle replacement equipment için uygulanabilir.

Güvenlik riski yaratan bir ürün:

• notification,
• recall,
• remedy

yükümlülükleri doğurabilir.

ABD'ye Katalitik Konvertör İhracatında Özel Kural Var mı?

Evet.

Aftermarket catalytic converters, ABD Clean Air Act ve EPA'nın ilgili aftermarket converter politikaları açısından değerlendirilmelidir.

Egzoz / emisyon sistemi üzerinde:

• emisyon kontrol ekipmanını etkisiz hale getiren,
• uygunsuz şekilde değiştiren,
• tampering oluşturan

ürün veya uygulamalar ciddi hukuki risk oluşturabilir.

California gibi eyaletlerde ayrıca daha farklı veya daha sıkı emisyon gereklilikleri bulunabilir.

11. Otomotiv Yedek Parça Teknik Dosyasında Neler Olmalı?

Ürüne göre teknik dosyada:

• Product name
• Manufacturer part number
• OE cross references
• Vehicle applications
• Dimensions
• Material specification
• Technical drawings
• Performance data
• Testing standard
• Approval number – uygulanıyorsa
• Traceability / lot system
• Installation instructions
• Safety warnings
• Warranty terms
• Packaging specification

bulunabilir.

Lot ve Batch Traceability Neden Önemlidir?

Bir quality claim veya safety issue oluştuğunda:

zincirinin izlenebilmesi gerekir.

Bu sistem:

• recall riskini yönetmek,
• claim analizini yapmak,
• hatanın kapsamını sınırlandırmak

açısından kritik öneme sahiptir.

12. Otomotiv Yedek Parça Ambalajında Neler Olmalı?

Müşteri ve hedef pazara göre:

• Brand
• Part Number
• Product Description
• Vehicle Application
• Barcode / GTIN
• Batch / Lot Number
• Quantity
• Country of Origin
• Approval mark – gerekiyorsa ürün üzerinde ve/veya ilgili formatta
• Warnings / installation instructions – gerektiğinde

yer alabilir.

Private Label Yedek Parça İhracatı Yapılabilir mi?

Evet.

Birçok uluslararası:

• distribütör,
• aftermarket brand,
• buying group,
• wholesaler

ürünü kendi markası altında satabilir.

Türk üretici:

• ürünü,
• kutuyu,
• etiketi,
• barcode sistemini,
• catalog data'yı

müşteri markasına uyarlayabilir.

Private Label Müşteri Neye Bakar?

• Quality consistency
• Product coverage
• Competitive cost
• MOQ
• Packaging flexibility
• Warranty
• Low claim rate
• Delivery performance
• TecDoc / catalog data
• Supplier financial stability

13. Yedek Parça İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?

İhracat fiyatında:

kalemleri dikkate alınabilir.

Landed Cost Neden Kritik?

Distribütörün gerçek maliyeti:

şeklinde oluşur.

Türkiye'deki üretici:

• Çin,
• Polonya,
• Çekya,
• Romanya,
• Hindistan,
• Meksika,
• Güney Kore

gibi rakip tedarikçilerle yalnızca fabrika fiyatı üzerinden değil, landed cost + lead time + kalite + stok riski üzerinden karşılaştırılmalıdır.

14. EXW, FCA, FOB veya DAP?

Yedek parça ihracatında:

• EXW
• FCA
• FOB – uygun denizyolu işlemlerinde
• CFR
• CIF
• DAP

gibi Incoterms® kullanılabilir.

Avrupa'ya karayolu sevkiyatlarında FCA veya DAP gibi yapılar sık değerlendirilebilirken; uzak pazarlardaki konteyner işlemlerinde farklı teslim modelleri kullanılabilir.

15. Otomotiv Yedek Parça Lojistiğinde Neler Önemli?

Parça tipine göre:

• ağırlık,
• hacim,
• korozyon riski,
• kırılma riski,
• palet optimizasyonu,
• koli dayanımı,
• stackability

kontrol edilmelidir.

Metal Parçalarda Korozyon Nasıl Yönetilir?

Ürüne göre:

• VCI packaging,
• protective oil,
• humidity control,
• sealed packaging,
• desiccant

gibi çözümler kullanılabilir.

Ancak koruma yöntemi:

• ürün yüzeyi,
• müşterinin montaj prosesi,
• saklama süresi,
• taşıma koşulları

dikkate alınarak doğrulanmalıdır.

16. Yurt Dışında Otomotiv Yedek Parça Müşterisi Nasıl Bulunur?

Müşteri araştırmasında:

• Google
• LinkedIn Sales Navigator
• GTİP bazlı ithalat verileri
• uygun ülkelerde shipment / customs data
• otomotiv aftermarket fuarları
• distributor directories
• buying groups
• TecDoc ecosystem
• industry associations
• repair-chain directories
• fleet-service companies
• competitor distributor networks

birlikte kullanılabilir.

Otomotiv Yedek Parça İthalatçısı Nasıl Doğrulanır?

Bir şirket hedef listeye alınmadan önce:

• gerçekten bizim ürün grubumuzu satıyor mu?
• kendi ithalatını yapıyor mu?
• hangi markaları distribüte ediyor?
• private-label markası var mı?
• kaç SKU yönetiyor?
• hangi araç parkına odaklanıyor?
• hangi ülkelerden sourcing yapıyor?
• warehouse kapasitesi var mı?
• servis / bayi ağı var mı?
• e-commerce kanalı var mı?
• karar vericisi kim?

doğrulanmalıdır.

Rakip Yedek Parça Markalarının Distribütörleri Hedeflenebilir mi?

Evet.

Rakip markaların:

• distributors,
• dealers,
• wholesalers,
• service partners

ağları önemli competitive-intelligence kaynağıdır.

Özellikle distribütör:

• mevcut markasında fiyat problemi yaşıyorsa,
• teslim süresi uzunsa,
• ürün gamı eksikse,
• private-label geliştirmek istiyorsa

Türk üreticiler için güçlü partner adayı olabilir.

17. LinkedIn'de Otomotiv Yedek Parça Satışı İçin Kim Hedeflenir?

• Purchasing Manager
• Procurement Manager
• Automotive Parts Buyer
• Category Manager
• Sourcing Manager
• Import Manager
• Product Manager
• Private Label Manager
• Aftermarket Director
• Commercial Director
• Managing Director
• Owner

OEM / Tier müşterilerinde ayrıca:

• Commodity Buyer
• Supplier Quality Engineer
• Strategic Purchasing
• Program Manager
• Engineering Manager

rolleri satış sürecinde önemli olabilir.

18. Otomotiv Yedek Parça Teklifinde Neler Olmalı?

Profesyonel quotation içerisinde:

• Manufacturer Part Number
• Product Description
• OE Reference – uygun kullanım koşullarıyla
• Vehicle Application
• Technical Standard
• Approval Number – uygulanıyorsa
• Quantity
• MOQ
• Unit Price
• Currency
• Incoterm + Named Place
• Units per Box
• Cartons per Pallet
• Lead Time
• Payment Terms
• Warranty
• Offer Validity

yer alabilir.

MOQ Neden Otomotiv Aftermarket'te Kritik?

Bir distribütör tek bir üründen yüksek miktar yerine:

• 50,
• 100,
• 500,
• 1.000

farklı SKU sipariş etmek isteyebilir.

Bu nedenle yalnızca:

MOQ per SKU

değil;

• mixed pallet,
• mixed container,
• total order MOQ

esnekliği de rekabet avantajı yaratabilir.

SKU Coverage Neden Fiyat Kadar Önemlidir?

Aftermarket distribütörleri geniş araç parkına hizmet etmek ister.

Bir tedarikçi:

20 çok iyi ürün

üretiyor olabilir; ancak distribütör aynı kategoride 1.000 farklı application yönetiyorsa, ürün gamının darlığı ticari engel oluşturabilir.

Bu nedenle:

Garanti ve Claim Yönetimi Nasıl Olmalı?

Otomotiv yedek parçasında claim:

• ürün kusuru,
• yanlış fitment,
• yanlış montaj,
• araçtaki başka bir arıza,
• lojistik hasarı

nedeniyle oluşabilir.

Bu nedenle claim formunda:

• part number,
• batch number,
• vehicle VIN – uygun olduğunda,
• mileage,
• installation date,
• failure description,
• photo / video,
• installer information

gibi veriler istenebilir.

Distribütöre Hemen Münhasırlık Verilmeli mi?

Performans görülmeden geniş coğrafyada uzun dönemli exclusivity vermek riskli olabilir.

Alternatif yapı:

Distribütör Performansı Nasıl Ölçülür?

• Annual purchases
• SKU activation
• Inventory level
• Active customers
• Sales growth
• Market coverage
• Payment performance
• Claim rate
• Forecast accuracy

Elektrikli Araçlar Yedek Parça İhracatını Bitirir mi?

Hayır.

Ancak ürün mix'ini değiştirir.

ACEA'nın 2026 araç parkı verilerine göre electrically-chargeable otomobillerin AB'deki toplam otomobil parkı içerisindeki payı henüz birkaç yüzde puan seviyesindedir.

Dolayısıyla Avrupa yollarındaki yüz milyonlarca:

• benzinli,
• dizel,
• hibrit

araç uzun yıllar boyunca aftermarket talebi yaratmaya devam edecektir.

Elektrikli Araç Dönüşümünde Hangi Parçalar Daha Stratejik Hale Geliyor?

Elektrifikasyonla birlikte fırsat alanları:

• thermal-management components,
• battery components,
• electric motors,
• power electronics,
• sensors,
• electronic components,
• bearings,
• suspension,
• steering,
• tyres,
• body parts

gibi kategorilerde gelişebilir.

Buna karşılık uzun vadede:

• egzoz,
• belirli motor parçaları,
• ateşleme sistemleri,
• belirli filtreler

gibi yalnızca içten yanmalı motorlara bağlı ürünlerde ürün yaşam döngüsü daha dikkatli yönetilmelidir.

Otomotiv Yedek Parça İhracatında Yapılan 24 Kritik Hata

1. Her otomotiv parçasını HS 8708 altında sınıflandırmak
2. Ürünün araç fitment bilgisini eksik hazırlamak
3. Yanlış OE cross-reference kullanmak
4. OEM, OES ve IAM pazarlarını aynı satış modeli sanmak
5. En büyük otomotiv ülkesini otomatik hedef pazar seçmek
6. Araç parkı ve ortalama araç yaşını analiz etmemek
7. Hedef ülkedeki marka / model dağılımını bilmemek
8. Her parçada E-Mark gerektiğini sanmak
9. E-Mark ile CE'yi aynı şey sanmak
10. Regulated component için gerekli type approval'ı kontrol etmemek
11. UN R90 gibi ürün bazlı düzenlemeleri gözden kaçırmak
12. IATF 16949'u genel ihracat lisansı sanmak
13. PPAP ve APQP'yi aftermarket ile OEM arasında ayrıştırmamak
14. AB'de REACH / SVHC bilgisini yönetmemek
15. A.TR'yi menşe belgesi sanmak
16. ABD'de CE veya E-Mark'ın FMVSS yerine geçtiğini düşünmek
17. ABD Section 232 ek tarifelerini kontrol etmemek
18. NHTSA'nın ürünü önceden “DOT Approved” ettiğini sanmak
19. Private-label packaging maliyetini hesaba katmamak
20. SKU coverage'ı küçümsemek
21. Her auto-parts wholesaler'ı doğru ICP kabul etmek
22. Distribütöre performans görmeden exclusivity vermek
23. Warranty ve claim data toplamamak
24. Firma sayısını gerçek ihracat fırsatı sayısıyla karıştırmak

Otomotiv Yedek Parça İhracatı Kontrol Listesi

Otomotiv Yedek Parça İhracatında Hangi KPI'lar Takip Edilmeli?

Aftermarket'te En Önemli KPI Hangisidir?

Sadece ihracat cirosuna bakmak yeterli değildir.

Uzun dönem için:

birlikte takip edilmelidir.

Çünkü ilk sipariş distribütörün ürünü denediğini; tekrar sipariş ise ürünün gerçek aftermarket talebine dönüştüğünü gösterir.

GNS Partners Otomotiv Yedek Parça İhracatına Nasıl Yaklaşır?

GNS Partners açısından otomotiv yedek parça ihracatı:

“Almanya büyük pazar → auto parts firmaları bul → mail gönder”

süreci değildir.

1. Product Intelligence

• Product family
• GTİP / HS mapping
• OE references
• Vehicle fitment
• Certification
• SKU coverage

2. Market Intelligence

• GTİP bazlı dünya ithalatı
• 5Y growth
• Türkiye ihracatı
• Türkiye pazar payı
• Import unit values

3. Vehicle-Parc Intelligence

• Registered vehicles
• Average vehicle age
• Vehicle brand distribution
• Model population
• Passenger / commercial split

4. Regulatory Intelligence

• UNECE approvals
• E/e type approval
• REACH / SCIP
• A.TR
• FMVSS
• Section 232
• Battery Regulation
• Packaging Regulation

5. Competitive Intelligence

• Competing manufacturers
• Competing brands
• Distributor networks
• Price positioning
• Product coverage
• Lead times

6. Account Intelligence

• Importers
• Distributors
• Wholesalers
• Buying groups
• Private-label brands
• Workshop chains
• Fleet-service companies
• OEM / Tier suppliers

7. Commercial Execution

• Decision maker
• Outreach
• Catalog submission
• Sample
• Product approval
• RFQ
• Quotation
• Trial order
• Distributor development
• Repeat business

Sık Sorulan Sorular

Otomotiv yedek parça ihracatı nasıl yapılır?

Ürünün GTİP'i ve araç uygulamaları belirlendikten sonra hedef ülkedeki araç parkı, ithalat hacmi, rakip tedarikçiler, teknik homologasyon, gümrük vergileri ve dağıtım kanalları analiz edilir. Ardından nitelikli ithalatçı / distribütörler bulunur ve katalog, numune, RFQ, teklif ve sipariş süreçleri yürütülür.

Türkiye'nin otomotiv yedek parça ihracatı ne kadar?

OİB'nin daha geniş “Otomotiv Tedarik Endüstrisi” kategorisi 2025 yılında yaklaşık 15,77 milyar USD ihracat gerçekleştirmiştir. Bu kategori yalnızca bağımsız aftermarket yedek parçayı değil, OEM ve diğer tedarik sanayi faaliyetlerini de içerir.

2026 otomotiv tedarik sanayi ihracatı ne kadar?

OİB verilerine göre 2026 Ocak–Temmuz döneminde otomotiv tedarik endüstrisi ihracatı yaklaşık 9,473 milyar USD seviyesine ulaşmıştır.

Otomotiv yedek parça GTİP kodu nedir?

Birçok motorlu taşıt aksam ve parçası HS 8708 altında sınıflandırılır. Ancak lastik, motor, motor parçası, rulman, akü, cam ve bazı elektrik ekipmanları gibi ürünler başka HS pozisyonlarında yer alabilir. Kesin GTİP ürün bazında belirlenmelidir.

8708 GTİP kodu nedir?

HS 8708, 8701–8705 pozisyonlarında yer alan belirli motorlu taşıtların aksam ve parçalarını kapsayan temel HS pozisyonudur. Fren, vites kutusu, aks, jant, süspansiyon, radyatör, egzoz, debriyaj ve direksiyon parçalarının belirli türleri bu pozisyon içerisinde yer alabilir.

Fren balatası GTİP kodu nedir?

Ürünün teknik yapısına ve sınıflandırma kurallarına göre kesin GTİP belirlenmelidir. Otomotiv fren sistemi parçalarının önemli bölümü 8708.30 kapsamında değerlendirilse de ürün malzemesi ve niteliğine göre doğru GTİP ayrıca doğrulanmalıdır.

Amortisör GTİP kodu nedir?

Motorlu taşıtların süspansiyon sistemi amortisörlerinin önemli bölümü HS 8708.80 pozisyonuyla ilişkilidir. Kesin Türkiye GTİP'i ürün bazında doğrulanmalıdır.

Her otomotiv parçasında E-Mark gerekir mi?

Hayır. E/e type approval yalnızca ilgili otomotiv regulatory act'in type approval öngördüğü sistem, component veya separate technical unit'lerde uygulanır. Ürün bazında kontrol yapılmalıdır.

E-Mark nedir?

E-Mark ifadesi genellikle UNECE 1958 Agreement kapsamındaki UN Regulations doğrultusunda verilen otomotiv component type approvals için kullanılmaktadır. Onay numarası ve kapsamı ürüne göre değişir.

E-Mark ile CE arasındaki fark nedir?

E/e işaretleri otomotiv type-approval sistemleriyle; CE ise belirli AB ürün harmonizasyon mevzuatlarıyla ilişkilidir. Bir otomotiv komponentinde CE bulunması gerekli E/e type approval'ın yerine geçmez.

Otomotiv yedek parçasında CE gerekli mi?

Yalnızca otomotiv yedek parçası olduğu için bütün ürünlerde CE zorunlu değildir. Parçanın ayrıca CE gerektiren başka bir AB harmonizasyon mevzuatının kapsamına girip girmediği ürün fonksiyonuna göre değerlendirilmelidir.

R90 belgesi nedir?

UN Regulation No. 90, belirli replacement brake pads, drum linings, brake discs ve brake drums için type-approval gerekliliklerini düzenleyen UNECE düzenlemesidir.

IATF 16949 yedek parça ihracatı için zorunlu mu?

Bütün aftermarket satışlarında genel yasal zorunluluk değildir. Ancak OEM, Tier 1 ve Tier 2 tedarik zincirlerinde müşteriler tarafından temel supplier qualification şartı olarak istenebilir.

PPAP nedir?

Production Part Approval Process, otomotiv tedarikçisinin ürün ve üretim prosesinin müşteri şartlarını karşılayabildiğini doğrulamaya yönelik yapılandırılmış ürün onay sürecidir.

TecDoc zorunlu mu?

Hayır. TecDoc yasal ihracat belgesi değildir. Ancak özellikle Avrupa independent aftermarket pazarında ürünlerin doğru araç uygulamalarıyla kataloglanmasını ve ticari görünürlüğünü artırabilen önemli bir sistemdir.

AB'ye otomotiv yedek parça ihracatında A.TR kullanılır mı?

Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki uygun serbest dolaşımdaki birçok otomotiv sanayi ürününde A.TR kullanılabilir. A.TR menşe belgesi değildir.

REACH otomotiv yedek parçalarını kapsar mı?

Ürünün malzeme ve kimyasal içeriğine göre evet. Özellikle Candidate List SVHC maddeleri, restricted substances ve supply-chain information requirements ürün bazında kontrol edilmelidir.

SCIP nedir?

AB pazarına sunulan articles içerisinde Candidate List SVHC maddesinin %0,1 w/w üzerinde bulunması halinde AB'deki belirli ekonomik operatörlerin ECHA SCIP database'e bilgi sağlamasını gerektirebilen sistemdir.

ABD'ye otomotiv yedek parça ihracatında %25 vergi var mı?

Section 232 kapsamında belirli automotive parts 2025'ten itibaren %25 ek tarifeye tabi tutulmuştur. Ancak bütün otomotiv parçaları otomatik olarak kapsamda değildir. Kesin HTSUS kodu, menşe, ürün listesi ve sevkiyat tarihindeki güncel ABD düzenlemesi kontrol edilmelidir.

ABD'ye otomotiv yedek parça ihracatında DOT gerekli mi?

Her parçada değil. Brake hoses, lamps, tyres, automotive glazing ve seat-belt assemblies gibi belirli motor vehicle equipment ürünleri FMVSS kapsamında olabilir. Ürün bazında uygulanabilir NHTSA standardı kontrol edilmelidir.

NHTSA ürüne onay belgesi verir mi?

ABD sistemi genel olarak manufacturer self-certification prensibine dayanır. NHTSA ürünleri ticari olarak önceden approve veya endorse etmez. Üretici uygulanabilir FMVSS şartlarını karşılamaktan sorumludur.

Elektrikli araçlar yedek parça pazarını bitirecek mi?

Hayır. Mevcut içten yanmalı motorlu araç parkı uzun yıllar aftermarket talebi yaratmaya devam edecektir. Ancak uzun vadede engine-specific ve exhaust parçalarının göreli talebi azalırken thermal management, electronics, battery, sensor, suspension ve diğer EV-compatible ürünlerin önemi artabilir.

Yurt dışında otomotiv yedek parça müşterisi nasıl bulunur?

GTİP ve hedef araç parkı belirlendikten sonra importers, distributors, wholesalers, buying groups, private-label brands, workshop chains ve fleet-service organisations araştırılabilir. Google, LinkedIn, shipment data, fuar listeleri ve rakip distribütör ağları birlikte kullanılabilir.

Otomotiv yedek parça distribütörü nasıl bulunur?

Potansiyel distribütörlerin yalnızca web sitesinde auto parts satması yeterli değildir. Ürün grubu, mevcut markaları, warehouse kapasitesi, müşteri ağı, araç parkı uyumu, ithalat geçmişi ve private-label kapasitesi doğrulanmalıdır.

Otomotiv yedek parça ihracatında en iyi ülke hangisi?

Tüm ürünler için tek bir en iyi ülke bulunmaz. Fren diski, amortisör, filtre, motor parçası ve ticari araç parçalarının optimum pazarları farklı olabilir. GTİP ithalatı, araç parkı, araç yaşı, fitment coverage, regülasyon, rekabet ve landed cost birlikte analiz edilmelidir.

Otomotiv yedek parça ihracatı kârlı mı?

Kârlılık: ürün kategorisi, üretim ölçeği, sertifikasyon, SKU sayısı, MOQ, ambalaj, distribütör marjı, navlun, gümrük vergisi, warranty claim rate ve repeat-order hacmine göre değişir. Yüksek ihracat cirosu tek başına yüksek kârlılık anlamına gelmez.

Sonuç: Yedek Parça İhracatı Parça Satmak Değil, Araç Parkını Okumaktır

Geleneksel yaklaşım:

şeklindedir.

Daha güçlü model:

zinciridir.

Türkiye'nin güçlü otomotiv tedarik sanayisi, Avrupa'ya coğrafi yakınlığı, yüksek üretim kabiliyeti ve OEM tecrübesi aftermarket ihracatı için önemli bir rekabet temeli yaratmaktadır.

Ancak gerçek ticari avantaj:

• doğru parçayı,
• doğru araç parkında,
• doğru teknik onayla,
• doğru distribütöre,
• doğru SKU kapsamıyla,
• doğru landed cost ile

sunabilmekten doğar.

Bu nedenle üreticinin sorması gereken soru:

“Yedek parçalarımızı hangi ülkeye satabiliriz?”

değil;

“Ürün portföyümüz hangi ülkedeki hangi araç parkında gerçek replacement demand yaratıyor ve bugün bu talebi karşılayan rakip tedarikçilerin yerine neden biz tercih edilmeliyiz?”

olmalıdır.

İlgili GNS Partners İçerikleri

• GTİP Kodu Nasıl Bulunur?
• Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
• İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?
• İhracat Teklifi Nasıl Hazırlanır?
• LinkedIn Sales Navigator ile Yurt Dışı Müşteri Nasıl Bulunur?
• Makine İhracatı Nasıl Yapılır?
• Demir Çelik İhracatı Nasıl Yapılır?

Resmi ve Sektörel Kaynaklar

• Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği – OİB, 2025 ve 2026 İhracat Verileri
• Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği – TAYSAD
• European Automobile Manufacturers' Association – ACEA, Vehicles on European Roads 2026
• European Commission – EU–Türkiye Customs Union
• Regulation (EU) 2018/858 – Motor Vehicle Type Approval and Market Surveillance
• UNECE – UN Regulation No. 90
• UNECE WP.29 Vehicle Regulations
• European Chemicals Agency – ECHA / REACH / SCIP
• Regulation (EU) 2023/1542 – Batteries and Waste Batteries
• Regulation (EU) 2025/40 – Packaging and Packaging Waste Regulation
• U.S. National Highway Traffic Safety Administration – NHTSA
• U.S. Federal Motor Vehicle Safety Standards – FMVSS
• U.S. Customs and Border Protection – CBP
• U.S. Environmental Protection Agency – EPA
• U.S. Section 232 Automobile and Automobile Parts Measures

Bilgilendirme ve mevzuat notu: Bu içerik Ağustos 2026 itibarıyla erişilebilen OİB, TAYSAD, ACEA, Avrupa Komisyonu, EUR-Lex, UNECE, ECHA, U.S. NHTSA, U.S. EPA ve ABD'nin güncel ticaret düzenlemeleri dikkate alınarak genel ihracat, pazar geliştirme ve ticari istihbarat bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Otomotiv parçalarının GTİP sınıflandırması, E/e type approval, UNECE regulation, CE, REACH, SCIP, A.TR, FMVSS, DOT marking, Section 232, EPA, country-of-origin marking, batarya ve ambalaj yükümlülükleri ürünün teknik fonksiyonuna, araç kategorisine, menşeine ve hedef ülkeye göre değişebilir. IATF 16949, PPAP, APQP, TecDoc ve benzeri kalite / ticari sistemlerin yasal zorunlulukları ile müşteri qualification şartları birbirinden ayrıştırılmalıdır. Fiili ihracat ve ürün piyasaya arzı öncesinde güncel GTİP, tarife, type-approval kapsamı, ürün standardı, işaretleme ve ithalat prosedürleri ilgili resmi kurumlar ve gerektiğinde gümrük, homologasyon, test, ürün güvenliği ve hukuk profesyonelleri üzerinden doğrulanmalıdır.