Demir Çelik İhracatı Nasıl Yapılır? 2026 GTİP, CBAM, AB Kotaları, Belgeler ve Müşteri Bulma Rehberi

Son Güncelleme: Ağustos 2026

Kısa Cevap: Demir çelik ihracatı nasıl yapılır?

Demir çelik ihracatı yapmak için öncelikle satılacak ürünün doğru GTİP / HS kodu, kalite sınıfı, teknik standardı, ölçüleri, yüzey özellikleri, menşei ve kullanım alanı kesin olarak belirlenmelidir.

Ardından: hedef ülkenin ithalat hacmi, yerel üretim kapasitesi, rakip tedarikçiler, gümrük vergileri, anti-damping ve korunma önlemleri, tarife kotaları, karbon düzenlemeleri, müşteri teknik şartnameleri, lojistik maliyetleri ve gerçek alıcı segmentleri birlikte analiz edilmelidir.

Demir çelik ihracatındaki temel hata, “çelik” kavramını tek bir ürün olarak değerlendirmektir.

İnşaat demiri, sıcak haddelenmiş sac, galvanizli sac, profil, filmaşin, kütük, çelik boru, paslanmaz çelik ve çelik konstrüksiyon:

• farklı GTİP kodlarına,
• farklı alıcılara,
• farklı teknik standartlara,
• farklı ticaret savunma önlemlerine,
• farklı fiyatlandırma modellerine

tabidir.

Türkiye Demir Çelik İhracatı 2026'da Ne Durumda?

Türkiye Avrupa'nın en büyük çelik üretim merkezlerinden biri ve küresel çelik ticaretinin önemli tedarikçilerindendir.

Türkiye Çelik Üreticileri Derneği – TÇÜD verilerine göre 2025 yılında Türkiye'nin ham çelik üretimi:

seviyesine ulaşmıştır.

Aynı veri setine göre Türkiye'nin 2025 çelik ürünleri ihracatı:

• 15,1 milyon ton,
• 10,2 milyar USD

olarak gerçekleşmiştir.

2024'e kıyasla ihracat:

• miktar bazında yaklaşık %12,5,
• değer bazında yaklaşık %4,3

artmıştır.

Türkiye'nin 2026 Çelik İhracatı Ne Kadar?

Çelik İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye'nin 2026 Ocak–Temmuz dönemindeki çelik ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık %1,6 artarak 11,37 milyon tona ulaşmıştır.

Başlıca ürünler:

Veri notu: TÇÜD, ÇİB, TÜİK ve GTİP bazlı dış ticaret veri setlerinde ürün kapsamları ve metodolojiler farklı olabildiğinden sektör toplamları birebir aynı görünmeyebilir. Stratejik analizlerde aynı kapsam ve aynı metodoloji kullanılarak dönemsel karşılaştırma yapılmalıdır.

Türkiye En Çok Hangi Ülkelere Çelik İhraç Ediyor?

ÇİB'in 2026 Ocak–Temmuz miktar verilerine göre öne çıkan pazarlar arasında:

• Romanya – yaklaşık 962 bin ton
• İtalya – yaklaşık 795 bin ton
• Birleşik Krallık – yaklaşık 700 bin ton

yer almaktadır.

Birleşik Krallık'a ihracat aynı dönemde yaklaşık %90,1 artmıştır.

Ukrayna, Yemen, Mısır ve ABD'ye yönelik ihracatta da yıllık artış kaydedilirken; İspanya ve Fas gibi bazı pazarlarda gerileme görülmüştür.

Demir Çelik İhracatı Hangi GTİP Fasıllarını Kapsar?

Demir ve çelik ürünlerini analiz ederken iki temel HS faslı birbirinden ayrılmalıdır:

Dolayısıyla yalnızca HS 72 ihracatına bakmak, Türkiye'nin tüm demir-çelik ürünleri ihracatını göstermez.

Başlıca Demir Çelik GTİP Kodları Nelerdir?

Kesin GTİP:

• çeliğin kimyasal bileşimi,
• alaşımlı veya alaşımsız olması,
• paslanmaz olup olmaması,
• kalınlık ve genişlik,
• sıcak veya soğuk haddelenmiş olması,
• kaplaması,
• ürün şekli,
• imalat yöntemi

gibi teknik parametrelerden etkilenebilir.

GTİP araştırmasını detaylı olarak: GTİP Kodu Nasıl Bulunur? rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Demir Çelik İhracatı 17 Adımda Nasıl Yapılır?

1. Ürünün teknik tanımını kesinleştirin
2. Doğru GTİP / HS kodunu belirleyin
3. Çelik kalite ve standardını doğrulayın
4. GTİP bazlı dünya ithalatını analiz edin
5. Yerel üretim ve talep açığını inceleyin
6. Rakip tedarikçi ülkeleri belirleyin
7. Anti-damping ve ticaret savunma önlemlerini kontrol edin
8. Tarife kotalarını kontrol edin
9. AB ihracatında CBAM kapsamını belirleyin
10. Menşe ve tercihli ticaret rejimini doğrulayın
11. Doğru alıcı segmentini tanımlayın
12. Teknik satış dosyası ve MTC sistemini hazırlayın
13. FOB / CFR / landed-cost rekabetini hesaplayın
14. Nitelikli ithalatçı ve kullanıcıları bulun
15. RFQ ve teknik şartname sürecini yönetin
16. Lojistik, ödeme ve kalite şartlarını sözleşmeye bağlayın
17. Siparişi uzun dönem supply agreement'a dönüştürün

1. Çelik Ürününü Teknik Olarak Tanımlayın

Demir çelik ticaretinde ürün tanımı:

“S355 profil”

veya:

“galvaniz sac”

seviyesinde bırakılmamalıdır.

Örnek Teknik Veri Seti

• Product type
• Steel grade
• Applicable standard
• Dimensions
• Thickness
• Width / length
• Diameter – ilgiliyse
• Wall thickness – boruda
• Chemical composition
• Mechanical properties
• Surface condition
• Coating type / coating mass
• Edge condition
• Dimensional tolerances
• Heat treatment – ilgiliyse
• Unit weight
• Bundle / coil weight
• Mill Test Certificate

2. EN ve ASTM Çelik Kaliteleri Aynı mıdır?

Hayır.

Örneğin Avrupa standardındaki:

• S235
• S275
• S355

ile ABD sistemindeki:

• ASTM A36
• ASTM A572
• ASTM A500

ürünleri arasında benzer performans alanları bulunabilse de bunlar otomatik olarak birebir eşdeğer kabul edilmemelidir.

Karşılaştırmada:

• yield strength,
• tensile strength,
• elongation,
• chemical composition,
• impact requirements,
• dimension,
• testing regime

birlikte değerlendirilmelidir.

3. Mill Test Certificate – MTC Nedir?

Mill Test Certificate, üretilen çeliğin belirli kalite ve test sonuçlarını gösteren temel teknik dokümanlardan biridir.

MTC üzerinde ürüne göre:

• heat number,
• grade,
• chemical composition,
• mechanical properties,
• dimensions,
• standard,
• test results

yer alabilir.

EN 10204 3.1 Belgesi Nedir?

EN 10204 kapsamındaki 3.1 inspection certificate, ürünün siparişte belirtilen şartlara uygunluğuna ilişkin üretici tarafından düzenlenen ve ilgili test sonuçlarını içeren yaygın malzeme muayene dokümanlarından biridir.

Petrokimya, enerji, basınçlı ekipman, altyapı ve yüksek teknik gereklilikli projelerde müşteri farklı inspection document seviyeleri isteyebilir.

Heat Number Neden Önemlidir?

Heat number, çelik ürününün üretildiği ergitme / heat ile ilişkilendirilebilmesini sağlayan kritik traceability bilgisidir.

Bu sayede:

zinciri kurulabilir.

4. Demir Çelik İçin Hedef Pazar Nasıl Seçilir?

Çelikte hedef pazar seçiminde yalnızca ithalat büyüklüğüne bakmak ciddi hata yaratabilir.

Her ülke için:

• GTİP bazlı ithalat
• 3–5 yıllık büyüme
• Türkiye'den ithalat
• Türkiye'nin pazar payı
• yerel çelik üretim kapasitesi
• yerel kapasite kullanım oranı
• başlıca tedarikçi ülkeler
• ithalat birim değeri
• anti-damping vergileri
• countervailing duties
• safeguard önlemleri
• tarife kotası
• karbon maliyeti
• navlun
• inşaat ve altyapı yatırımları
• sanayi üretimi
• enerji ve boru hattı projeleri

birlikte analiz edilmelidir.

Çelikte En Büyük İthalatçı Ülke Her Zaman En İyi Hedef midir?

Hayır.

Büyük bir pazar:

• %50 safeguard vergisine,
• anti-damping önlemine,
• tükenmiş ülke kotasına,
• yüksek CBAM maliyetine,
• çok güçlü yerel üreticilere

sahipse ticari olarak daha küçük bir pazardan daha az cazip olabilir.

Bu nedenle çelik hedef pazar analizinde:

ayrımı yapılmalıdır.

5. Demir Çelikte Proje Verisi Neden Önemlidir?

Çelik talebi çoğu zaman:

• konut,
• köprü,
• demiryolu,
• liman,
• enerji santrali,
• fabrika,
• depo,
• petrokimya tesisi,
• boru hattı,
• data centre,
• madencilik

yatırımlarından doğar.

Bu nedenle sadece geçmiş ithalat verisine değil:

modeline bakılmalıdır.

6. Demir Çelik İçin Doğru Müşteri Segmenti Nasıl Belirlenir?

Steel Service Center Nedir?

Steel service center, çelik üreticisi ile nihai sanayi müşterisi arasında:

• coil slitting,
• cut-to-length,
• levelling,
• blanking,
• stock holding,
• distribution

gibi işlemleri yapabilen önemli alıcı segmentidir.

HRC, CRC, galvaniz ve paslanmaz yassı ürün üreticileri için service centre segmenti yüksek öncelikli ICP olabilir.

7. AB'ye Demir Çelik İhracatında 2026'da Ne Değişti?

2026, Türk çelik ihracatçıları açısından AB pazarında kritik bir dönüm noktasıdır.

Türk çelik şirketlerinin aynı anda en az üç ayrı sistemi değerlendirmesi gerekir:

1. AB'nin yeni çelik tarife kotası / korunma sistemi
2. CBAM – Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması
3. Türkiye–AB kömür ve çelik tercihli ticaret rejimi ve menşe kuralları

Bunlar birbirinden farklı sistemlerdir.

Yeni AB Çelik Kotası Nedir?

1 Temmuz 2026 itibarıyla AB, önceki steel safeguard sisteminin yerine küresel kapasite fazlasının etkilerine karşı yeni bir çelik koruma düzenlemesi uygulamaya başlamıştır.

Yeni sistem:

• 26 ürün kategorisini kapsamaktadır,
• toplam yaklaşık 18,346 milyon ton yıllık tarife kotası oluşturmuştur,
• kota dışındaki ithalata %50 ek ad valorem vergi uygulamaktadır.

Türkiye çeşitli ürün kategorilerinde ülkeye özgü tarife kotasına sahip tedarikçiler arasında bulunmaktadır.

Türkiye'nin AB Çelik Kotası Var mı?

Evet.

AB'nin 2026 kota dağılımında Türkiye birçok çelik ürün grubunda country-specific quota veya ilgili FTA kota mekanizmasına tabi tedarikçiler arasındadır.

Ancak:

• her GTİP aynı kota kategorisinde değildir,
• her ürünün kota miktarı farklıdır,
• kotalar dönemsel olarak kullanılabilir,
• kota dolduğunda ek vergi oluşabilir.

Dolayısıyla müşteriye fiyat vermeden önce aktif kota bakiyesi kontrol edilmelidir.

AB Çelik Kotası Dolarsa Ne Olur?

Kapsamdaki üründe kullanılabilir tarife kotası tükenirse AB'nin yeni 2026 çelik koruma düzenlemesi kapsamında kota dışı ithalat:

ile karşılaşabilir.

Bu durum bir çelik teklifinin ekonomisini tamamen değiştirebilir.

Melt and Pour Nedir?

AB'nin yeni çelik mekanizmasında supply-chain şeffaflığını artırmak ve olası circumvention risklerini azaltmak amacıyla melt and pour bilgisi önem kazanmıştır.

Melt and pour, çeliğin ilk defa:

• ergitildiği
• ve ilk katı forma döküldüğü

ülkenin belirlenmesine yönelik izlenebilirlik yaklaşımıdır.

Bu bilgi:

non-preferential origin ile otomatik olarak aynı kavram değildir.

İhracatçı:

• mill records,
• heat number,
• MTC,
• upstream supplier documentation

üzerinden yeterli traceability sağlamaya hazırlanmalıdır.

8. CBAM / SKDM Demir Çelik İhracatını Nasıl Etkiliyor?

AB Carbon Border Adjustment Mechanism – Türkiye'de yaygın adıyla Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması – SKDM, 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin döneme geçmiştir.

CBAM kapsamındaki ana sektörlerden biri:

sektörüdür.

CBAM Nedir?

CBAM, AB'ye ithal edilen belirli karbon yoğun ürünlerin üretiminde ortaya çıkan embedded emissions için AB ETS karbon fiyatına paralel ekonomik yük oluşturmayı amaçlayan sistemdir.

2026 itibarıyla AB ithalatçısı:

• ürünün CBAM kapsamında olup olmadığını,
• ithal edilen miktarı,
• embedded emissions değerini,
• ödenmesi gereken CBAM certificate miktarını

yönetmek zorundadır.

50 Ton CBAM Eşiği Nedir?

2026 kesin döneminde AB'ye CBAM kapsamındaki mallardan tek kütle bazlı eşik çerçevesinde 50 tonun üzerinde ithalat yapan kapsamdaki AB ithalatçıları veya dolaylı gümrük temsilcileri için authorised CBAM declarant sistemi önem taşımaktadır.

Ürün ve işlem bazındaki istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.

Türk Çelik Üreticisi CBAM Sertifikası Satın Alır mı?

Genel sistemde CBAM certificate satın alma ve teslim yükümlülüğü AB'deki authorised CBAM declarant üzerindedir.

Ancak Türk üretici:

• üretim proses verilerini,
• doğrudan emisyonları,
• ürün bazlı embedded emissions hesaplarını,
• gerektiğinde doğrulanmış emisyon verilerini

müşterisine sağlayabilmelidir.

CBAM'da Actual Emissions mı Default Value mu?

2026 kesin döneminde belirli koşullarda:

• Commission default values,
• veya gerçek üretim emisyonları

kullanılabilir.

AB ithalatçısı gerçek emisyon değerlerini kullanacaksa üretici tarafından sağlanan emisyon verilerinin uygulanabilir CBAM kuralları çerçevesinde verified olması gerekir.

İlk CBAM Beyanı Ne Zaman Verilecek?

Güncel 2026 düzenleme çerçevesine göre 2026 ithalatlarını kapsayan ilk yıllık CBAM declaration 2027 yılında sunulacaktır.

Güncel mevzuatta ilk 2026 beyanı için 30 Eylül 2027 tarihi öngörülmektedir.

Bu nedenle Türk üreticilerinin 2026 üretim verilerini yıl sonunda geriye dönük oluşturmaya çalışmak yerine şimdiden ürün / tesis / batch bazında izlenebilir veri sistemi kurması önemlidir.

CBAM ile AB Çelik Kotası Aynı Şey mi?

Hayır.

Aynı sevkiyat birden fazla ticaret politikası katmanından etkilenebilir.

9. AB'ye Türk Çeliği İhracatında A.TR Kullanılır mı?

Bu konuda önemli ve sık yapılan bir hata vardır.

Türkiye–AB Gümrük Birliğinin normal sanayi ürünü kapsamı:

kömür ve çelik ürünlerinin belirli bölümünü kapsamaz.

Bu ürünler, Türkiye ile eski Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu – ECSC arasında 1996 yılında kurulan ayrı tercihli ticaret anlaşmasına tabidir.

Dolayısıyla:

“AB'ye gidiyor → sanayi ürünü → A.TR düzenleyelim”

yaklaşımı çelik ürünlerinde otomatik olarak uygulanmamalıdır.

Ürünün:

• GTİP'i,
• AKÇT / ECSC anlaşması kapsamı,
• tercihli menşe statüsü,
• güncel menşe protokolü,
• uygun menşe ispatı

ayrıca doğrulanmalıdır.

EUR.1 Demir Çelik İhracatında Kullanılabilir mi?

Kapsamdaki Türkiye–AB kömür ve çelik tercihli ticaret rejimi originating status üzerinden çalışmaktadır.

Uygulanabilir menşe protokolüne ve ihracat işlemine göre EUR.1, origin declaration veya ilgili güncel tercihli menşe ispat yöntemleri gündeme gelebilir.

Kesin belge, sevkiyat öncesinde ürün GTİP'i ve güncel menşe protokolü üzerinden doğrulanmalıdır.

10. CE İşareti Demir Çelik Ürünlerinde Gerekli mi?

Bütün demir çelik ürünleri için genel bir CE zorunluluğu yoktur.

Ancak ürün:

• bir construction product ise,
• harmonised European standard kapsamına giriyorsa,
• veya European Technical Assessment'a tabi ise

AB Construction Products Regulation kapsamında:

• Declaration of Performance,
• CE marking

gereklilikleri gündeme gelebilir.

EN 1090 Belgesi Her Çelik Üründe Gerekli mi?

Hayır.

EN 1090-1, özellikle kapsamındaki structural steel and aluminium components için önemlidir.

Ancak:

• hot-rolled profiles,
• steel tubes,
• steel sheets

gibi bazı ürünler kendi harmonised product standards kapsamında değerlendirilebilir.

Bu nedenle:

denkliği doğru değildir.

Ürünün AB Construction Products Regulation kapsamı ve uygulanabilir harmonised standardı ayrı ayrı belirlenmelidir.

2026'da Yeni AB Construction Products Regulation Var mı?

Evet.

Regulation (EU) 2024/3110, AB'de construction products için yeni harmonize çerçeveyi oluşturmaktadır ve önemli hükümlerinin uygulanması 2026 itibarıyla başlamıştır.

Yeni sistem:

• ürün performansı,
• güvenlik,
• çevresel sürdürülebilirlik,
• economic operator obligations

alanlarında yeni yapıyı kademeli olarak hayata geçirmektedir.

11. ABD'ye Demir Çelik İhracatında Section 232 Nedir?

ABD, çelik ürünleri ithalatına Section 232 kapsamında ilave tarifeler uygulamaktadır.

2025 ve 2026'da yapılan değişikliklerle birçok temel çelik ürününde ek tarife oranları önemli ölçüde yükseltilmiştir.

Ağustos 2026 itibarıyla birçok temel steel article için:

seviyesinde uygulama bulunmaktadır.

Ancak Nisan ve Haziran 2026 düzenlemeleriyle bazı:

• derivative steel products,
• industrial machinery / equipment kategorileri,
• belirli ürün listeleri

için farklı tarife uygulamaları oluşturulmuştur.

Section 232 ile Anti-Dumping Aynı Şey mi?

Hayır.

Section 232, ABD'nin national-security temelli ithalat düzenlemesidir.

Anti-dumping ise:

belirli ürün ve menşe için haksız düşük fiyatla ithalat iddiasına yönelik ayrı bir ticaret savunma önlemidir.

Bir ürün:

• normal customs duty,
• Section 232,
• anti-dumping duty,
• countervailing duty

gibi birden fazla vergi katmanıyla karşılaşabilir.

12. Anti-Damping Vergisi Nasıl Kontrol Edilir?

Çelik sektörü, dünyada ticaret savunma soruşturmalarının en yoğun olduğu sektörlerden biridir.

Ürün için:

• GTİP
• menşe
• üretici
• ihracatçı
• ürün tanımı

bazında kontrol yapılmalıdır.

Sadece genel gümrük vergisini hesaplamak yeterli değildir.

13. Demir Çelik İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?

Çelik fiyatlandırması oldukça dinamiktir.

Maliyeti etkileyen başlıca unsurlar:

• hurda / iron ore maliyeti,
• billet / slab fiyatı,
• enerji,
• elektrot ve alaşım maliyetleri,
• rolling cost,
• coating cost,
• finansman,
• ambalaj,
• liman operasyonları,
• navlun,
• kur

olarak sıralanabilir.

Çelik İhracatında FOB Fiyat Nedir?

Uygun denizyolu işlemlerinde çelik ürünleri için:

USD / metric tonne FOB

şeklinde fiyatlandırma yaygındır.

Ancak teklif:

• FOB port,
• CFR destination port,
• CIF destination port,
• FCA terminal / factory,
• DAP customer location

gibi farklı teslim şekillerinde hazırlanabilir.

Çelikte Landed Cost Nasıl Hesaplanır?

AB ve ABD gibi yüksek ticaret korumasına sahip pazarlarda ürünün fabrika çıkış fiyatından ziyade buyer landed cost rekabeti belirleyebilir.

Çelik Tekliflerinin Validity Süresi Neden Kısadır?

Çelik fiyatları:

• hurda,
• demir cevheri,
• enerji,
• navlun,
• döviz kuru

hareketlerine hızlı tepki verebilir.

Bu nedenle quotation içerisinde:

• price validity,
• quantity tolerance,
• shipment period,
• payment terms

açıkça belirtilmelidir.

14. Demir Çelik İhracatında Lojistik Nasıl Yönetilir?

Taşıma modeli ürüne göre değişebilir.

Çelik:

• bulk vessel,
• breakbulk vessel,
• container,
• flat rack,
• karayolu,
• demiryolu

ile taşınabilir.

Coil Taşımada Neler Önemlidir?

Çelik coil taşımalarında:

• coil weight,
• coil dimensions,
• eye orientation,
• lifting method,
• lashing,
• dunnage,
• humidity / water exposure,
• rust protection

planlanmalıdır.

Çelikte Pas ve Nem Riski Neden Önemlidir?

Uzun denizyolu taşımalarında:

• sea water,
• condensation,
• container sweat,
• yüksek nem

üründe corrosion veya staining oluşturabilir.

Ambalaj ve koruma sistemi ürün yüzeyi ve müşteri gerekliliklerine göre tasarlanmalıdır.

15. Yurt Dışında Demir Çelik Müşterisi Nasıl Bulunur?

Çelik ihracatında kullanılabilecek kaynaklar:

• Google
• LinkedIn Sales Navigator
• GTİP bazlı ithalatçı verileri
• shipment / customs data
• steel directories
• steel-service-center listeleri
• fuar katılımcıları
• industry associations
• project databases
• contractor directories
• EPC databases
• procurement portals

olarak sıralanabilir.

Çelik İthalatçısı Nasıl Doğrulanır?

Bir şirket hedef listeye alınmadan önce:

• gerçekten ilgili çelik ürününü satıyor mu?
• ithalat yapıyor mu?
• hangi ülkelerden alıyor?
• hangi standardı kullanıyor?
• stockist mi?
• service centre mı?
• manufacturer mı?
• project supplier mı?
• yıllık tahmini tonajı nedir?
• hangi çelik kalitelerinde çalışıyor?
• hangi boyutları stokluyor?

kontrol edilmelidir.

Rakip Üreticilerin Müşterileri Bulunabilir mi?

Uygun ülkelerde shipment ve customs data kullanılarak:

• hangi ithalatçının,
• hangi çelik üreticisinden,
• hangi ürün grubunu,
• hangi sıklıkta

satın aldığına ilişkin ticari sinyaller elde edilebilir.

Bu yaklaşım:

modeline dönüştürülebilir.

16. LinkedIn'de Demir Çelik Satışı İçin Kim Hedeflenir?

Şirket türüne göre:

• Purchasing Manager
• Procurement Manager
• Steel Buyer
• Raw Material Purchasing Manager
• Category Manager
• Supply Chain Manager
• Commercial Manager
• Import Manager
• Project Procurement Manager
• Managing Director
• Owner

hedeflenebilir.

Sanayi son kullanıcısında ayrıca:

• Production Manager
• Technical Manager
• Engineering Manager

satın alma kararında etkili olabilir.

17. Demir Çelik Teklifinde Neler Olmalı?

Profesyonel teklif içerisinde:

• Product
• HS / GTİP reference – gerektiğinde
• Steel grade
• Standard
• Dimensions
• Quantity
• Quantity tolerance
• Unit price / MT
• Currency
• Incoterm + named port / place
• Shipment period
• Port of loading
• Payment terms
• MTC / inspection document
• Packing
• Offer validity

açıkça belirtilmelidir.

Demir Çelik İhracatında Ödeme Şekli Nasıl Seçilir?

Büyük tonajlı işlemlerde:

• advance payment,
• Letter of Credit – L/C,
• documents against payment,
• open account,
• credit insurance backed sales

gibi modeller kullanılabilir.

Karar verirken:

• ülke riski,
• müşterinin kredi riski,
• tonaj,
• fiyat volatilitesi,
• üretim süresi,
• ürünün başka müşteriye satılabilirliği

dikkate alınmalıdır.

Letter of Credit Çelik İhracatında Neden Yaygındır?

Çelik işlemleri yüksek parasal değer taşıdığı için akreditif:

• belgesel ödeme yapısı,
• banka taahhüdü,
• uluslararası işlem disiplini

sağlayabilir.

Ancak L/C:

• ürün tanımı,
• shipment deadline,
• port,
• certificate requirements,
• document wording

açısından sipariş kabul edilmeden önce dikkatle incelenmelidir.

Demir Çelik İhracatı İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

İşleme göre karşılaşılabilecek belgeler:

• Gümrük Beyannamesi
• Commercial Invoice
• Packing List / Weight List
• Bill of Lading / CMR / diğer taşıma belgesi
• Certificate of Origin – gerektiğinde
• Tercihli menşe ispatı – uygulanabilir anlaşmaya göre
• Mill Test Certificate
• EN 10204 inspection documents – siparişe göre
• Inspection Certificate – gerektiğinde
• Certificate of Conformity – hedef pazara göre
• Declaration of Performance – uygulanabilir construction products işlemlerinde
• CBAM emissions documentation – kapsamdaki AB işlemlerinde
• Melt & Pour documentation – uygulanabilir AB steel-quota işlemlerinde

SGS veya Third-Party Inspection Gerekli mi?

Her çelik ihracatında zorunlu değildir.

Ancak müşteri veya proje:

• pre-shipment inspection,
• quantity verification,
• quality inspection,
• loading supervision,
• independent laboratory testing

isteyebilir.

Bu şartlar quotation aşamasında belirlenmelidir; aksi halde inspection maliyetleri beklenmedik maliyet yaratabilir.

Demir Çelik İhracatında Yapılan 22 Kritik Hata

1. HS 72 ile tüm demir çelik sektörünü aynı şey sanmak
2. GTİP'i yalnızca ürün adına göre belirlemek
3. EN ve ASTM kalitelerini otomatik eşdeğer kabul etmek
4. MTC ve heat-number traceability sistemini zayıf tutmak
5. En büyük ithalatçı ülkeyi otomatik hedef pazar seçmek
6. Yerel çelik üreticilerini analiz etmemek
7. Anti-damping önlemlerini kontrol etmemek
8. Tarife kotalarını kontrol etmeden fiyat vermek
9. AB kotası dolduğunda oluşabilecek %50 maliyeti hesaba katmamak
10. CBAM ve steel safeguard'ı aynı sistem sanmak
11. CBAM verisini sadece AB müşterisinin problemi olarak görmek
12. Melt & Pour ile menşei aynı kavram sanmak
13. AB'deki tüm çelik ürünleri için A.TR kullanılacağını varsaymak
14. Türkiye–AB ECSC / AKÇT tercihli anlaşmasını gözden kaçırmak
15. Her çelik ürününde CE zorunlu sanmak
16. Her çelik construction product için EN 1090 gerektiğini düşünmek
17. ABD Section 232'yi normal customs duty ile karıştırmak
18. ABD'de product-specific anti-dumping önlemlerini kontrol etmemek
19. FOB fiyatı landed cost ile karşılaştırmamak
20. Navlun ve corrosion riskini küçümsemek
21. Her steel trader'ı doğru müşteri kabul etmek
22. Firma sayısını gerçek ihracat fırsatı sayısıyla karıştırmak

Demir Çelik İhracatı Kontrol Listesi

Demir Çelik İhracatında Hangi KPI'lar Takip Edilmeli?

Demir Çelikte En Önemli KPI Sadece Tonaj mıdır?

Hayır.

Yalnızca tonaj büyümesi, düşük marjlı ürünlere yönelmiş bir şirket için gerçek ticari başarı anlamına gelmeyebilir.

Birlikte izlenebilecek göstergeler:

GNS Partners Demir Çelik İhracatına Nasıl Yaklaşır?

GNS Partners açısından demir çelik ihracatı:

“ülke seç → steel company listesi çıkar → fiyat gönder”

süreci değildir.

1. Product Intelligence

• GTİP / HS
• Grade
• Standard
• Dimension range
• Capacity
• MTC / certification

2. Market Intelligence

• GTİP bazlı ithalat
• 5Y growth
• Türkiye ihracatı
• Türkiye pazar payı
• Import unit values
• Local production capacity

3. Trade Defence Intelligence

• Anti-dumping
• Countervailing duties
• Safeguard
• Tariff quotas
• Section 232
• Preferential trade regime

4. Carbon & Regulatory Intelligence

• CBAM
• Embedded emissions
• Melt & Pour
• Construction Products Regulation
• Product standards

5. Demand Intelligence

• Construction pipeline
• Industrial investments
• Energy projects
• Infrastructure
• Manufacturing growth

6. Competitive Intelligence

• China
• India
• South Korea
• Vietnam
• EU mills
• MENA producers
• Supplier pricing

7. Account Intelligence

• Importers
• Stockists
• Service centres
• Steel processors
• Fabricators
• EPCs
• Industrial end-users

8. Commercial Execution

• Decision maker
• Technical qualification
• RFQ
• Quotation
• Landed-cost comparison
• Payment structuring
• Order
• Repeat supply agreement

Sık Sorulan Sorular

Demir çelik ihracatı nasıl yapılır?

Ürünün teknik özellikleri ve GTİP'i belirlendikten sonra hedef pazar ithalatı, yerel üretim, rakip ülkeler, gümrük vergileri, anti-damping, safeguard, tarife kotaları ve ürün mevzuatı analiz edilir. Ardından uygun importer, stockist, service center, manufacturer veya EPC firmaları belirlenir ve teknik / ticari teklif süreci yürütülür.

Türkiye'nin çelik ihracatı ne kadar?

TÇÜD'nin 2025 veri setine göre Türkiye 15,1 milyon ton çelik ürünü ihraç etmiş ve yaklaşık 10,2 milyar USD ihracat geliri elde etmiştir. ÇİB'in farklı sektör kapsamındaki verilerine göre ise 2026 Ocak–Temmuz çelik ihracatı yaklaşık 11,37 milyon ton seviyesindedir.

Türkiye'nin ham çelik üretimi ne kadar?

TÇÜD ve worldsteel verilerine göre Türkiye'nin 2025 ham çelik üretimi yaklaşık 38,1 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye en çok hangi ülkeye çelik ihraç ediyor?

ÇİB'in 2026 Ocak–Temmuz miktar verisinde Romanya yaklaşık 962 bin tonla en büyük pazar konumundadır. İtalya yaklaşık 795 bin ton ve Birleşik Krallık yaklaşık 700 bin ton seviyesindedir. Ürün bazındaki pazar sıralamaları farklı olabilir.

Demir çelik GTİP kodu nedir?

Demir ve çelik ürünlerinin önemli bölümü HS Fasıl 72; demir veya çelikten mamul eşyanın önemli bölümü ise HS Fasıl 73 altında sınıflandırılır. Kesin GTİP ürünün kalite, alaşım, boyut, imalat yöntemi ve teknik özelliklerine göre belirlenir.

İnşaat demiri GTİP kodu nedir?

İnşaat demirlerinin önemli bölümü HS 7214 içerisindeki alt pozisyonlarda yer alabilir. Ancak ürünün teknik özellikleri ve kesin Türkiye GTİP'i ayrıca doğrulanmalıdır.

Sıcak haddelenmiş sac GTİP kodu nedir?

Alaşımsız çelikten belirli sıcak haddelenmiş yassı ürünler HS 7208 altında sınıflandırılır. Kesin alt pozisyon genişlik, kalınlık, coil / sheet yapısı ve diğer teknik özelliklere göre değişir.

Çelik boru GTİP kodu nedir?

Dikişsiz boruların önemli bölümü HS 7304; belirli büyük çaplı kaynaklı borular 7305; diğer kaynaklı borular ve hollow sections ise 7306 altında sınıflandırılabilir.

CBAM demir çelik ürünlerini kapsıyor mu?

Evet. Iron and steel, AB CBAM sisteminin temel sektörlerinden biridir. Ancak hangi GTİP'lerin kapsama girdiği CBAM Annex I üzerinden ürün bazında kontrol edilmelidir.

CBAM ne zaman başladı?

Geçiş dönemi 2023–2025 arasında uygulanmıştır. CBAM'ın kesin dönemi 1 Ocak 2026 itibarıyla başlamıştır.

CBAM vergisini Türk üretici mi öder?

CBAM certificate yükümlülüğü genel sistemde AB'deki authorised CBAM declarant üzerindedir. Ancak Türk üretici embedded-emissions verisini sağlayarak müşterinin CBAM yükümlülüğünü yönetebilmesine destek olmalıdır.

CBAM için 50 ton sınırı nedir?

2026 kesin dönemindeki güncel sistemde kapsamdaki CBAM ürünlerinde 50 tonluk tek kütle bazlı eşik kullanılmaktadır. Eşiğin uygulanabilirliği ürün ve işlem bazında doğrulanmalıdır.

AB çelik kotası 2026'da ne kadar?

1 Temmuz 2026'da başlayan yeni AB steel measure 26 ürün kategorisi için toplam yaklaşık 18,346 milyon ton tarife kotası oluşturmuştur. Ülke ve ürün kategorisi bazında alt kotalar bulunmaktadır.

AB çelik kotası dolarsa vergi ne kadar?

Yeni 2026 düzenlemesinde kota dışı kapsamdaki çelik ithalatına %50 ek ad valorem duty uygulanmaktadır.

Türkiye'nin AB çelik kotası var mı?

Evet. Türkiye birçok ürün kategorisinde country-specific veya ilgili FTA quota sisteminde yer almaktadır. Kota miktarı ürün kategorisine göre değişir.

Melt and Pour nedir?

Çeliğin ilk kez ergitildiği ve ilk katı forma döküldüğü ülkeyi tanımlamaya yönelik traceability bilgisidir. Yeni AB steel measure kapsamında önemli bir dokümantasyon alanıdır.

Melt and Pour ile menşe aynı mı?

Hayır. Melt and pour bilgisi supply-chain traceability amacı taşırken, customs origin ayrı gümrük kurallarına göre belirlenir.

AB'ye çelik ihracatında A.TR kullanılır mı?

Kapsamdaki kömür ve çelik ürünleri Türkiye–AB Gümrük Birliğinin standart sanayi ürünü kapsamı dışında ayrı ECSC / AKÇT tercihli ticaret anlaşmasına tabidir. Bu nedenle A.TR'nin otomatik doğru belge olduğu varsayılmamalıdır. GTİP ve güncel tercihli menşe rejimi kontrol edilmelidir.

Çelik ihracatında EUR.1 kullanılır mı?

Türkiye–AB arasındaki kapsamdaki kömür ve çelik ürünlerinde tercihli ticaret menşe statüsüne dayalıdır. Uygulanabilir menşe protokolüne göre EUR.1 veya başka uygun tercihli menşe ispatı gündeme gelebilir.

Çelik ürünlerinde CE gerekli mi?

Her çelik üründe değil. AB'de construction product olarak pazara sunulan ve harmonised technical specification kapsamındaki ürünlerde Construction Products Regulation çerçevesinde CE marking gerekebilir.

EN 1090 bütün çelik ürünlerinde zorunlu mu?

Hayır. EN 1090-1 kapsamındaki structural components için önemlidir. Birçok çelik ürününün kendi harmonised product standardı bulunabilir. Ürün bazında değerlendirme yapılmalıdır.

EN 10204 3.1 nedir?

Çelik ürünlerinde yaygın kullanılan inspection certificate türlerinden biridir ve siparişe özgü test sonuçlarının üretici tarafından belgelenmesini sağlar. Müşterinin istediği certificate level sipariş öncesinde doğrulanmalıdır.

MTC nedir?

Mill Test Certificate, çeliğin grade, heat number, chemical composition ve mekanik test sonuçları gibi teknik bilgilerini gösteren temel üretici dokümanıdır.

ABD'ye çelik ihracatında Section 232 nedir?

Section 232, ABD'nin national-security gerekçesiyle belirli çelik ve türev ürünlere uyguladığı ek tarife sistemidir. 2026 itibarıyla birçok temel çelik ürününde %50 ilave duty bulunmakla birlikte ürün listeleri ve derivative ürünler için farklı uygulamalar olabildiğinden kesin HTSUS kodu kontrol edilmelidir.

ABD'deki Section 232 ile anti-dumping aynı mı?

Hayır. Section 232 ulusal güvenlik temelli; anti-dumping ise ürün ve menşe bazlı haksız fiyatlama iddiasına yönelik ayrı bir ticaret savunma aracıdır.

Yurt dışında demir çelik müşterisi nasıl bulunur?

Ürün ve hedef ülke belirlendikten sonra importers, stockists, steel service centers, industrial manufacturers, fabricators, EPC contractors ve project buyers araştırılır. GTİP bazlı ithalat, shipment data, LinkedIn, Google ve proje istihbaratı birlikte kullanılabilir.

Çelik ithalatçısı nasıl bulunur?

Aday şirketin yalnızca steel trader olması yeterli değildir. İlgili ürün grubunu gerçekten ithal ettiği, çalıştığı standartlar, tedarikçi ülkeleri, yıllık tonajı ve stok / dağıtım kapasitesi mümkün olduğunca doğrulanmalıdır.

Demir çelik ihracatında en iyi ülke hangisi?

Tüm ürünler için tek bir en iyi ülke yoktur. Hedef pazar; GTİP bazlı ithalat, yerel üretim, büyüme, rakip tedarikçiler, tarifeler, anti-damping, kotalar, CBAM, navlun ve gerçek alıcı yoğunluğu birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.

Demir çelik ihracatı kârlı mı?

Kârlılık tonajdan çok: ürün mix'i, raw-material cost, energy, capacity utilisation, navlun, trade-defence maliyetleri, finansman, müşteri riski ve ton başına contribution seviyesine bağlıdır.

Sonuç: 2026'da Çelik İhracatı Artık Yalnızca Fiyat Yarışı Değildir

Geleneksel model:

şeklindedir.

2026 sonrası doğru model:

zinciridir.

Çelik sektöründe küresel kapasite fazlası, artan korumacılık ve karbon düzenlemeleri pazara erişimin önündeki teknik ve ticari bariyerleri yükseltmektedir.

Buna karşılık bu durum, düşük emisyonlu üretim, güçlü kalite dokümantasyonu, yüksek traceability ve hızlı lojistik sağlayabilen Türk üreticileri için yeni rekabet alanları da yaratmaktadır.

Bu nedenle ihracatçının sorması gereken soru:

“Çeliğimizi hangi ülkeye satabiliriz?”

değil;

“Ürünümüz hangi pazardaki hangi gerçek alıcıya, rakip ülkelere kıyasla tarife, kota, karbon ve navlun sonrasında daha rekabetçi toplam maliyet ve daha güvenilir tedarik sunabiliyor?”

olmalıdır.

İlgili GNS Partners İçerikleri

• GTİP Kodu Nasıl Bulunur?
• Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
• İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?
• İhracat Teklifi Nasıl Hazırlanır?
• LinkedIn Sales Navigator ile Yurt Dışı Müşteri Nasıl Bulunur?
• Makine İhracatı Nasıl Yapılır?

Resmi ve Sektörel Kaynaklar

• Türkiye Çelik Üreticileri Derneği – TÇÜD
• Çelik İhracatçıları Birliği – ÇİB
• T.C. Ticaret Bakanlığı
• World Steel Association
• European Commission – Carbon Border Adjustment Mechanism
• European Commission – CBAM Iron and Steel Sector Guidance
• Regulation (EU) 2023/956 – Carbon Border Adjustment Mechanism
• Regulation (EU) 2026/1384 – EU Steel Market Protection Framework
• Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1457 – Steel Tariff Quota Distribution
• Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1930 – Bilateral Steel Safeguards
• European Commission – Türkiye Customs Union and Preferential Arrangements
• EU–Türkiye ECSC Agreement on Coal and Steel Products
• European Commission – Construction Products Regulation
• Regulation (EU) 2024/3110 – Construction Products
• U.S. Section 232 Steel Proclamations
• U.S. Customs / HTSUS – Steel Import Measures

Bilgilendirme ve mevzuat notu: Bu içerik Ağustos 2026 itibarıyla erişilebilen TÇÜD, ÇİB, T.C. Ticaret Bakanlığı, World Steel Association, Avrupa Komisyonu, EUR-Lex ve güncel ABD ticaret düzenlemeleri dikkate alınarak genel ihracat ve pazar geliştirme bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Demir çelik ürünlerinin GTİP sınıflandırması, tercihli menşei, AB tarife kotası, CBAM kapsamı, anti-damping ve countervailing duty, Section 232, CE / Construction Products Regulation, MTC, ürün standartları ve ithalat vergileri ürün, menşe, üretici ve hedef ülkeye göre değişebilir. Çelik sektöründe ticaret savunma önlemleri ve kota kullanımları hızlı değişebildiğinden fiili teklif ve sevkiyat öncesinde güncel GTİP, kota bakiyesi, tarife, CBAM yükümlülüğü, menşe kuralı ve ürün teknik mevzuatı ilgili resmi kurumlar, gümrük sistemleri ve gerektiğinde yetkili teknik / hukuki profesyoneller üzerinden doğrulanmalıdır.