Makine İhracatı Nasıl Yapılır? 2026 GTİP, CE, Hedef Pazar, Belgeler ve Müşteri Bulma Rehberi

Makine İhracatı Nasıl Yapılır? 2026 GTİP, CE, Hedef Pazar, Belgeler ve Müşteri Bulma Rehberi

Yayın Tarihi: 21 Ağustos 2026

Son Güncelleme: Ağustos 2026

Kısa Cevap: Makine ihracatı nasıl yapılır?

Makine ihracatı yapmak için yalnızca yurt dışında müşteri bulmak yeterli değildir. Profesyonel bir makine ihracatı sistemi; ürünün doğru GTİP / HS kodunun belirlenmesi, hedef pazarların analiz edilmesi, makinenin hedef ülkedeki teknik mevzuatının doğrulanması, risk değerlendirmesi ve teknik dosyanın hazırlanması, gerekli uygunluk değerlendirme sürecinin tamamlanması, doğru ithalatçı, distribütör, OEM, EPC veya son kullanıcıların bulunması, teknik ve ticari teklif hazırlanması, lojistik, kurulum, devreye alma ve satış sonrası hizmetlerin planlanması aşamalarını birlikte kapsar.

Makine sektörünün diğer birçok ihracat sektöründen temel farkı, satılan ürünün çoğu zaman yalnızca fiziksel bir ürün olmamasıdır.

Alıcı gerçekte:

  • üretim kapasitesi,
  • verimlilik,
  • proses güvenilirliği,
  • enerji tüketimi,
  • otomasyon,
  • bakım kolaylığı,
  • yedek parça erişimi,
  • servis sürekliliği

satın almaktadır.

Temel prensip: Makine ihracatında doğru soru “hangi ülkeye makine satabiliriz?” değil; “hangi makinemiz, hangi ülkedeki hangi üretim prosesinde, hangi teknik veya ekonomik problemi rakiplerinden daha iyi çözüyor?” olmalıdır.

Türkiye Makine İhracatı 2026'da Ne Durumda?

Türkiye makine imalat sanayii; tarım, inşaat, madencilik, gıda, tekstil, plastik, metal işleme, enerji, lojistik ve genel sanayi gibi çok sayıda sektöre ekipman sağlayan stratejik üretim alanlarından biridir.

Makine İhracatçıları Birliği – MAİB tarafından açıklanan makine imalat sanayii konsolide verilerine göre, Türkiye'nin serbest bölgeler dâhil makine ihracatı 2026 Ocak–Temmuz döneminde:

16,5 Milyar USD

2026 Ocak–Temmuz Makine İhracatı

seviyesine ulaşmıştır.

Aynı dönemde:

  • ihracat değeri yıllık yaklaşık %1,7 artmış,
  • ihracat birim fiyatlarında yaklaşık %9 yükseliş görülmüş,
  • miktar bazındaki zayıflığa rağmen değer bazında büyüme korunmuştur.

2025 yılının tamamında ise MAİB'in serbest bölgeler dâhil konsolide makine ihracatı 28,7 milyar USD seviyesinde gerçekleşmiştir.

Türkiye En Çok Hangi Ülkelere Makine İhraç Ediyor?

2026'nın ilk yedi ayında Türkiye'nin en büyük iki makine ihracat pazarı:

Pazar 2026 Ocak–Temmuz Yıllık Değişim
Almanya Yaklaşık 2,0 milyar USD +%8,4
ABD Yaklaşık 1,4 milyar USD +%28,9
Suriye Yaklaşık 95 milyon USD +%51,4

2026'nın ilk yarısındaki ülke sıralamasında ise Almanya ve ABD'nin ardından İtalya, Birleşik Krallık ve İspanya öne çıkan pazarlar arasında yer almıştır.

Stratejik okuma: Türkiye'nin iki büyük makine pazarının Almanya ve ABD olması, Türk makine sektörünün yalnızca fiyat odaklı gelişmekte olan pazarlara değil, yüksek teknik beklentiye ve güçlü yerel rakiplere sahip gelişmiş sanayi ekonomilerine de satış yapabildiğini göstermektedir.

Neden Bazı Kaynaklarda Türkiye Makine İhracatı Farklı Rakamlarla Gösteriliyor?

Makine ihracatıyla ilgili araştırma yaparken aynı yıl için farklı toplam rakamlarla karşılaşmak mümkündür.

Bunun temel nedeni veri setlerinin aynı kapsamı kullanmamasıdır.

Örneğin:

  • yalnızca HS Fasıl 84 ihracatı,
  • MAİB'in makine imalat sanayii konsolide kapsamı,
  • serbest bölgelerin dâhil edilip edilmemesi,
  • sektörel GTİP listelerinin kapsamı

toplam rakamı değiştirebilir.

Bu nedenle makine ihracatı karşılaştırılırken:

Aynı Veri Kapsamı + Aynı GTİP Tanımı + Aynı Dönem

kullanılmalıdır.

Türkiye'de Makine Sektörünün Büyüklüğü Ne Kadar?

T.C. Ticaret Bakanlığı Kolay İhracat Platformu, Türkiye'de makine sektöründe:

  • 21 binin üzerinde kayıtlı girişim bulunduğunu,
  • üretimin önemli bölümünün İstanbul, Ankara, İzmir, Konya, Kocaeli ve Bursa'da yoğunlaştığını,
  • Türk makine ürünlerinin 200'ün üzerinde ülkeye ihraç edildiğini

belirtmektedir.

Makine sektörü yalnızca kendi ihracatını yaratmaz. Türkiye'nin:

  • otomotiv,
  • gıda,
  • metal,
  • tekstil,
  • enerji,
  • kimya,
  • madencilik

gibi sektörlerinin üretim kapasitesini ve verimliliğini de doğrudan etkiler.

Türkiye'nin En Güçlü Makine İhracat Ürünleri Hangileri?

Makine sektörü son derece geniş olduğu için tek bir ürün grubundan bahsetmek doğru değildir.

MAİB'in 2026 Ocak–Nisan verilerinde yüksek ihracat gerçekleştiren ürün grupları arasında:

Ürün Grubu 2026 Ocak–Nisan İhracatı
İçten Yanmalı Motor ve Aksamları 867 milyon USD
İnşaat ve Madencilik Makineleri 629 milyon USD
Pompa ve Kompresörler 530 milyon USD

Aynı dönemde türbin, turbojet ve hidrolik silindirler yaklaşık %40'lık artışla en hızlı büyüyen alt sektörlerden biri olmuştur.

Makine İhracatı Hangi Ürünleri Kapsar?

Türkiye'nin makine ihracat ekosisteminde:

  • İnşaat makineleri
  • Madencilik makineleri
  • Tarım makineleri
  • Gıda işleme makineleri
  • Ambalaj makineleri
  • Plastik ve kauçuk işleme makineleri
  • Tekstil makineleri
  • Takım tezgâhları
  • Metal işleme makineleri
  • Pompa sistemleri
  • Kompresörler
  • Endüstriyel fırınlar
  • Isıtma ve soğutma ekipmanları
  • Vinç ve kaldırma ekipmanları
  • Konveyör ve malzeme taşıma sistemleri
  • İstif makineleri
  • Endüstriyel yıkama makineleri
  • Proses makineleri
  • Türbin ve güç sistemleri
  • Makine aksam ve parçaları

gibi çok farklı kategoriler bulunmaktadır.

Makine GTİP Kodları Nelerdir?

Makine ürünlerinin önemli bölümü HS Fasıl 84 altında sınıflandırılmaktadır.

Ancak ürünün fonksiyonuna, teknolojisine ve kullanım alanına göre farklı GTİP pozisyonları kullanılabilir.

HS Örnek Ürün Grubu
8413 Sıvı pompaları
8414 Kompresörler, hava ve vakum pompaları, fanlar
8418 Soğutma ve dondurma ekipmanları
8419 Isıl işlem ve proses ekipmanları
8422 Paketleme, doldurma ve ilgili makineler
8425 Palangalar, vinçler ve krikoların belirli türleri
8426 Vinçler ve kaldırma sistemlerinin belirli türleri
8427 Forklift ve diğer istifleme araçları
8428 Taşıma, yükleme ve konveyör sistemleri
8429 Buldozer, ekskavatör, yükleyici ve benzeri iş makineleri
8431 Belirli kaldırma ve iş makinelerinin aksamları
8432–8436 Çeşitli tarım ve ormancılık makineleri
8438 Gıda ve içecek sanayi makineleri
8444–8449 Çeşitli tekstil makineleri
8456–8463 Çeşitli takım tezgâhları ve metal işleme makineleri
8465 Ahşap ve benzeri malzemeleri işleme makineleri
8477 Kauçuk ve plastik işleme makineleri

Bu tablo yalnızca genel örnekleri göstermektedir. Kesin GTİP:

  • makinenin ana fonksiyonu,
  • çalışma prensibi,
  • kapasitesi,
  • kombine veya çok fonksiyonlu olup olmadığı,
  • tam makine veya parça olması

gibi teknik özelliklere göre belirlenmelidir.

Makine İhracatı 16 Adımda Nasıl Yapılır?

  1. Makinenin teknik ve ticari ürün tanımını oluşturun
  2. GTİP / HS kodunu doğrulayın
  3. Hedef ülkelerde ürün mevzuatını belirleyin
  4. Risk değerlendirmesi ve teknik dosya sistemini oluşturun
  5. Gerekli uygunluk değerlendirme süreçlerini tamamlayın
  6. GTİP bazlı hedef pazar analizi yapın
  7. Rakip ülkeleri ve rakip üreticileri analiz edin
  8. Doğru müşteri segmentini belirleyin
  9. Makinenin teknik değer önerisini oluşturun
  10. TCO ve ihracat fiyatını hesaplayın
  11. Distribütör, OEM, EPC ve son kullanıcıları araştırın
  12. RFQ ve uygulama verilerini toplayın
  13. Teknik ve ticari teklif hazırlayın
  14. FAT, lojistik, kurulum ve SAT süreçlerini planlayın
  15. Garanti, servis ve yedek parça modelini oluşturun
  16. Satışı referans ve tekrar sipariş sistemine dönüştürün

1. Makinenin Teknik Tanımını Hazırlayın

Makine ihracatında yalnızca:

“CNC makinesi üretiyoruz”

veya:

“paketleme makinesi satıyoruz”

demek yeterli değildir.

Teknik ürün dosyasında ürüne göre:

  • Machine model
  • Application
  • Production capacity
  • Operating speed
  • Installed power
  • Voltage / frequency
  • Compressed air requirement
  • Dimensions
  • Weight
  • Working range
  • Accuracy / tolerance
  • Control system
  • PLC / HMI
  • Motor / drive system
  • Safety systems
  • Material specification
  • Environmental operating conditions
  • Optional equipment
  • Spare-part list

gibi bilgiler bulunabilir.

Makine Teknik Föyünde Hangi Veriler Olmalı?

Makinenin müşteriye sunduğu ticari değerle ilişkili performans parametreleri özellikle görünür olmalıdır.

Örneğin:

Capacity X units/hour
Installed Power X kW
Machine Dimensions X × X × X mm
Weight X kg
Control PLC / HMI specification
Warranty Confirmed warranty structure
Lead Time Confirmed production lead time

2. Makinenin Doğru GTİP Kodunu Belirleyin

GTİP yalnızca gümrük beyannamesinde kullanılan bir kod değildir.

Doğru GTİP sayesinde:

  • dünya ithalat hacmi,
  • ülke bazında talep,
  • Türkiye'nin ihracatı,
  • rakip tedarikçi ülkeler,
  • gümrük vergileri,
  • ticaret anlaşmaları,
  • teknik mevzuat

analiz edilebilir.

Makine Teknik Tanımı → GTİP → Küresel İthalat → Pazar → Rakip → Alıcı

Makine Parçası ile Tam Makinenin GTİP'i Aynı mıdır?

Her zaman değil.

Makine parçalarının sınıflandırılmasında:

  • yalnızca belirli bir makine için kullanılabilir olup olmadığı,
  • genel amaçlı parça olup olmadığı,
  • HS Section XVI notları,
  • ürüne özgü pozisyonların bulunup bulunmadığı

etkili olabilir.

Bu nedenle makine parçasını otomatik olarak tam makinenin GTİP'i altında sınıflandırmak doğru değildir.

3. Makine İçin Hedef Pazar Nasıl Seçilir?

Makine ihracatında hedef pazar seçimi yalnızca ülkenin toplam ithalatına bakılarak yapılmamalıdır.

Her hedef pazar için:

  • GTİP bazlı ithalat hacmi
  • 5 yıllık ithalat büyümesi
  • Türkiye'den ithalat
  • Türkiye'nin pazar payı
  • başlıca tedarikçi ülkeler
  • rakiplerin pazar payı
  • ortalama ithalat birim değeri
  • gümrük vergisi
  • ürün güvenliği mevzuatı
  • sanayi yatırımları
  • kapasite genişleme projeleri
  • altyapı projeleri
  • distribütör ve servis ağı yoğunluğu
  • finansman koşulları

birlikte değerlendirilmelidir.

Makine Hedef Pazar Analizinde Proje Verisi Neden Önemlidir?

Makine talebi çoğu zaman geçmiş ithalat verisinden önce yatırım kararıyla başlar.

Örneğin yeni:

  • çimento fabrikası,
  • gıda fabrikası,
  • çelik tesisi,
  • maden,
  • lojistik merkezi,
  • liman,
  • otomotiv fabrikası,
  • petrokimya tesisi

yatırımı gelecekte makine talebi yaratabilir.

Bu nedenle:

Geçmiş İthalat Verisi + Gelecek Proje Pipeline'ı = Daha Güçlü Pazar İstihbaratı

4. Makine İhracatında Doğru Müşteri Kimdir?

Makine sektöründe “ithalatçı” tek başına yeterli müşteri tanımı değildir.

Satış Modeli Potansiyel Müşteri
Standart Makine Importer, distributor, dealer
Proses Makinesi Factory, industrial end-user, EPC, system integrator
OEM Component Machine manufacturer, OEM
İnşaat / Madencilik Dealers, contractors, mining companies, rental companies
Kaldırma / Taşıma Crane dealers, integrators, factories, ports, logistics companies
Gıda Makinesi Food factories, line integrators, distributors
Turnkey Sistem EPC, contractor, project owner, engineering company

Distribütör mü Son Kullanıcı mı Hedeflenmeli?

Makinenin ürün yapısına göre değişir.

Distribütör modeli şu durumlarda güçlü olabilir:

  • çok sayıda küçük ve orta müşteriye satış yapılıyorsa,
  • yerel servis kritikse,
  • yedek parça stoklanması gerekiyorsa,
  • ürünün satış süreci standardize edilebiliyorsa.

Doğrudan son kullanıcı modeli ise:

  • yüksek proje değeri,
  • özel mühendislik,
  • uzun teknik satış süreci,
  • proses entegrasyonu

bulunan makinelerde daha uygun olabilir.

5. Makine İhracatında CE İşareti Nedir?

CE, Avrupa Birliği ürün mevzuatında belirli ürünlerin ilgili AB kurallarına uygunluğunu gösteren uygunluk işaretidir.

Makine ihracatında sık kullanılan “CE belgesi” ifadesi teknik olarak her zaman doğru değildir.

CE işaretleme sürecinde üretici:

  • uygulanabilir mevzuatı belirler,
  • temel sağlık ve güvenlik gereklerini değerlendirir,
  • risk değerlendirmesi yapar,
  • teknik dosyayı hazırlar,
  • uygulanabilir uygunluk değerlendirme prosedürünü tamamlar,
  • uygunluk beyanını düzenler,
  • CE işaretini ürüne iliştirir.
CE = Bir Sertifika Satın Almak Değil

CE = Uygunluk Değerlendirme Süreci

2026'da AB'ye Makine İhracatında Hangi Mevzuat Geçerli?

Ağustos 2026 itibarıyla Avrupa Birliği'nde makinelerin temel mevzuatı hâlen:

Machinery Directive 2006/42/EC

çerçevesidir.

Yeni:

Regulation (EU) 2023/1230 on Machinery

ise genel olarak 20 Ocak 2027 itibarıyla uygulanacaktır.

2026
Machinery Directive 2006/42/EC

↓

20 Ocak 2027
EU Machinery Regulation 2023/1230

Bu nedenle 2026, Türk makine üreticileri açısından önemli bir mevzuat geçiş hazırlığı yılıdır.

Yeni AB Makine Tüzüğü 2027'de Neleri Değiştiriyor?

Regulation (EU) 2023/1230, mevcut çerçeveyi modern makine teknolojilerine uyarlayan önemli değişiklikler içermektedir.

Öne çıkan alanlar arasında:

  • dijital kullanım talimatlarının belirli koşullarla kullanılabilmesi,
  • güvenlikle ilişkili yazılımın teknik dokümantasyondaki rolü,
  • sensör verisi kullanan ve uzaktan kontrol edilen makineler,
  • otonom sistemlerin güvenliği,
  • substantial modification – önemli değişiklik kavramının açıklaştırılması,
  • belirli yüksek riskli makine kategorileri için uygunluk değerlendirme yapısının güncellenmesi

bulunmaktadır.

Dijital Kullanım Kılavuzu 2027'de Mümkün mü?

Yeni Makine Tüzüğü kapsamında kullanım talimatları belirli şartlar altında dijital formatta sağlanabilecektir.

Üreticinin:

  • dijital talimata nasıl erişileceğini göstermesi,
  • kullanıcının talimatları indirmesine ve kaydetmesine imkân sağlaması,
  • belgeleri beklenen makine ömrü boyunca ve en az 10 yıl erişilebilir tutması

gibi yükümlülükleri bulunmaktadır.

Kullanıcı satın alma sırasında kâğıt talimat isterse, yeni düzenleme kapsamında üreticinin bunu ücretsiz sağlayabilmesine ilişkin hükümler de bulunmaktadır.

Substantial Modification Nedir?

Yeni Makine Tüzüğünde önemli konulardan biri, piyasaya arz edilmiş bir makinenin güvenliği etkileyebilecek biçimde önemli ölçüde değiştirilmesidir.

Belirli şartlarda değişikliği yapan kişi veya kuruluş:

üretici sorumluluklarını üstlenebilir.

Bu özellikle:

  • retrofit,
  • otomasyon dönüşümü,
  • kapasite artırımı,
  • kontrol sistemi değişikliği,
  • önemli yazılım değişiklikleri

yapan şirketler açısından 2027 sonrası daha dikkatli değerlendirilmesi gereken bir konudur.

6. CE İçin Teknik Dosyada Neler Bulunur?

Mevcut Machinery Directive 2006/42/EC kapsamında teknik dosya makinenin ilgili temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygunluğunu gösterecek dokümantasyonu içermelidir.

Dosyada ürüne göre:

  • makinenin genel tanımı,
  • genel yerleşim çizimleri,
  • kontrol devresi çizimleri,
  • detay teknik çizimler,
  • hesaplamalar,
  • test sonuçları,
  • risk değerlendirmesi,
  • uygulanan temel sağlık ve güvenlik gerekleri,
  • risk azaltma önlemleri,
  • kalan riskler,
  • kullanılan harmonize standartlar,
  • test raporları,
  • kullanım talimatları,
  • uygunluk beyanı

bulunabilir.

Teknik Dosya Müşteriye Gönderilir mi?

Genellikle teknik dosyanın tamamının her makineyle birlikte müşteriye gönderilmesi gereken bir sistem yoktur.

Teknik dosya üreticinin uygunluğu kanıtlayan regülasyon dosyasıdır ve ilgili makamların talebine karşı hazır tutulur.

Makineyle birlikte verilmesi gereken belgeler ise ürün ve mevzuata göre farklılaşır.

Risk Assessment – Risk Değerlendirmesi Nedir?

Makinenin:

  • mekanik,
  • elektriksel,
  • termal,
  • gürültü,
  • titreşim,
  • ergonomi,
  • beklenmeyen hareket,
  • bakım,
  • kontrol sistemi

gibi tehlikelerinin sistematik olarak değerlendirilmesini ifade eder.

Risk azaltmada genel yaklaşım:

Tehlikeyi Tasarımla Azalt
↓
Koruyucu Önlem
↓
Kalan Risk Hakkında Bilgilendirme

şeklinde düşünülmelidir.

EN ISO 12100 Nedir?

EN ISO 12100, makine güvenliğinde:

  • risk değerlendirmesi,
  • risk azaltma,
  • temel tasarım prensipleri

açısından en yaygın referans standartlardan biridir.

Ancak her makine yalnızca EN ISO 12100 kullanılarak otomatik olarak mevzuata uygun hale gelmez.

Makine tipine göre:

  • A tipi temel standartlar,
  • B tipi güvenlik standartları,
  • C tipi makineye özgü standartlar

ayrıca değerlendirilmelidir.

Her Makine İçin Onaylanmış Kuruluş Gerekir mi?

Hayır.

Makine için uygulanacak uygunluk değerlendirme yöntemi:

  • makinenin kategorisine,
  • mevzuat kapsamına,
  • uygulanan harmonize standartlara,
  • seçilen conformity-assessment route'a

bağlıdır.

Bazı ürünlerde üretici kendi uygunluk değerlendirme prosedürünü yürütebilirken, belirli yüksek riskli ürün veya prosedürlerde üçüncü taraf uygunluk değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Yaygın hata: “Bütün makineler CE için bir test kuruluşundan sertifika almak zorundadır” ifadesi doğru değildir. Ürünün hangi mevzuat ve hangi conformity-assessment prosedürüne tabi olduğu önce belirlenmelidir.

7. Makine Direktifi Tek Başına Yeterli mi?

Her zaman değil.

Makinenin özelliklerine göre başka AB mevzuatları da uygulanabilir.

Örneğin:

  • Electromagnetic Compatibility – EMC
  • Low Voltage – uygulanabildiği ürünlerde
  • ATEX
  • Pressure Equipment
  • Radio Equipment
  • Outdoor Noise
  • Non-Road Mobile Machinery motor emisyonları
  • ürüne özgü başka düzenlemeler

gündeme gelebilir.

Dolayısıyla doğru yaklaşım:

Makine → Tüm Uygulanabilir Direktif / Tüzükler → Standartlar → Uygunluk Değerlendirmesi → CE

ATEX Makine İhracatında Ne Zaman Önemlidir?

Makine:

  • yanıcı gaz,
  • buhar,
  • sis,
  • yanıcı toz

nedeniyle patlayıcı atmosfer oluşabilecek ortamlarda kullanılacaksa ATEX gibi ek mevzuatlar gündeme gelebilir.

Müşterinin tesis zone classification bilgisi makine tasarımından önce doğrulanmalıdır.

Basınçlı Sistem İçeren Makinelerde PED Önemli mi?

Makine içerisinde belirli:

  • pressure vessel,
  • piping,
  • pressure accessory,
  • safety accessory

bulunuyorsa, Pressure Equipment mevzuatının uygulanabilirliği ayrıca analiz edilmelidir.

8. Kısmen Tamamlanmış Makine Nedir?

Partly Completed Machinery, tek başına belirli bir uygulamayı yerine getiremeyen ve başka bir makine veya sistem içerisine entegre edilmesi amaçlanan ürün kategorisidir.

Mevcut Makine Direktifi kapsamında bu ürünlerde tam makineden farklı dokümantasyon yaklaşımı bulunmaktadır.

Örneğin:

  • Declaration of Incorporation,
  • assembly instructions,
  • relevant technical documentation

gündeme gelir.

Ürünün tam makine mi, kısmen tamamlanmış makine mi, yoksa safety component gibi başka kategoriye mi girdiği tasarım aşamasında belirlenmelidir.

9. AB'ye Makine İhracatında A.TR Kullanılır mı?

Türkiye–AB Gümrük Birliği sanayi ürünlerinde önemli bir ticari avantaj sağlar.

Uygun serbest dolaşımdaki makine ve sanayi ürünlerinde A.TR Dolaşım Belgesi kullanılabilir.

Ancak:

A.TR = Serbest Dolaşım

A.TR ≠ Türk Menşe Belgesi

A.TR ürünün Türkiye menşeli olduğunu tek başına kanıtlamaz.

CE İşareti Gümrük Vergisini Düşürür mü?

Hayır.

CE:

ürün uygunluğu

ile ilgilidir.

Gümrük vergisi ise:

  • GTİP,
  • menşe,
  • ticaret anlaşması,
  • serbest dolaşım statüsü

gibi faktörlerden etkilenir.

CE ≠ Gümrük Avantajı

CE = Teknik Uygunluk

10. Birleşik Krallık'a Makine İhracatında CE mi UKCA mı?

Ağustos 2026 itibarıyla İngiltere, İskoçya ve Galler'den oluşan Great Britain pazarında, Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 kapsamındaki makineler için mevcut sistem CE işaretinin tanınmaya devam etmesine izin vermektedir.

Mevcut Great Britain düzenlemesinde:

  • CE
  • veya uygun koşullarda UKCA

kullanılabilir.

Northern Ireland için ise ayrı CE / UKNI sistemi bulunmaktadır.

Birleşik Krallık ürün mevzuatı değişebileceğinden sevkiyat öncesinde güncel resmi kurallar ayrıca doğrulanmalıdır.

11. ABD'ye Makine İhracatında CE Yeterli mi?

Hayır.

CE Avrupa ürün mevzuatına ait bir uygunluk işaretidir ve ABD pazarının genel makine uygunluk sistemi değildir.

ABD'de makine güvenliği:

  • OSHA workplace safety kuralları,
  • elektrik güvenliği,
  • NRTL approval gerektiren ekipmanlar,
  • ürüne özgü standartlar,
  • state / local authority gereklilikleri,
  • müşteri spesifikasyonları

üzerinden değerlendirilmelidir.

ABD'de Machine Guarding Nedir?

OSHA 29 CFR 1910.212, çalışanları:

  • point of operation,
  • rotating parts,
  • ingoing nip points,
  • flying chips ve sparks

gibi makine kaynaklı tehlikelere karşı korumak için guarding gereklilikleri öngörmektedir.

Bu nedenle ABD'ye satılacak makinede yalnızca Avrupa CE tasarımını kopyalamak yerine ABD'deki kullanım ortamının güvenlik beklentileri ayrıca değerlendirilmelidir.

NRTL veya UL ABD'de Her Makine İçin Zorunlu mu?

Her makine için tek tip bir “UL zorunluluğu” bulunduğunu söylemek doğru değildir.

OSHA'nın NRTL sistemi, belirli ürün ve kullanım koşullarında özellikle elektrikli ekipmanın recognized testing laboratory tarafından onaylanmasını gerektirebilir.

Makine üreticisi:

  • elektrik paneli,
  • elektrikli bileşenler,
  • makinenin kullanım yeri,
  • müşteri şartnamesi,
  • yerel authority having jurisdiction beklentileri

üzerinden gerekli certification veya field evaluation ihtiyacını proje öncesinde doğrulamalıdır.

12. Makine İhracatında Teknik Değer Önerisi Nasıl Oluşturulur?

Makine satışında:

“kaliteliyiz ve fiyatımız uygun”

gibi genel ifadeler yetersizdir.

Alıcının ölçebileceği değer oluşturulmalıdır.

Örnek Değer Parametreleri

  • %X daha yüksek kapasite
  • Daha düşük enerji tüketimi
  • Daha kısa changeover time
  • Daha düşük fire / reject rate
  • Daha az operatör ihtiyacı
  • Daha uzun maintenance interval
  • Daha hızlı yedek parça teslimi
  • Remote diagnostics
  • Daha küçük footprint
  • Daha hızlı commissioning

TCO – Total Cost of Ownership Nedir?

Makinenin satın alma fiyatı, müşterinin toplam maliyetinin yalnızca bir bölümüdür.

Machine Price + Energy + Operator + Maintenance + Consumables + Spare Parts + Downtime = Total Cost of Ownership

Daha pahalı bir makine:

  • daha az enerji kullanıyor,
  • daha az bakım gerektiriyor,
  • daha yüksek kapasite sağlıyor,
  • daha düşük downtime yaratıyorsa

müşteri için daha ekonomik olabilir.

Makine İhracatında ROI Nasıl Kullanılır?

Müşteri bir otomasyon yatırımıyla:

  • işçilik tasarrufu,
  • kapasite artışı,
  • fire azalması,
  • enerji tasarrufu

sağlıyorsa yatırım geri dönüşü hesaplanabilir.

Payback Period = Machine Investment ÷ Annual Economic Benefit

Bu yaklaşım, satış görüşmesini:

“makineniz pahalı”

tartışmasından:

“yatırım ne zaman kendini geri ödüyor?”

sorusuna taşıyabilir.

13. Makine İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?

Makine ihracat fiyatında:

  • malzeme,
  • komponentler,
  • işçilik,
  • mühendislik,
  • yazılım,
  • elektrik / otomasyon,
  • test,
  • paketleme,
  • FAT,
  • ihracat operasyonu,
  • garanti rezervi,
  • komisyon,
  • finansman,
  • navlun,
  • kurulum ve devreye alma

gibi kalemler dikkate alınmalıdır.

Makine Fiyatı EXW mi FCA mı FOB mu Verilmeli?

Tek bir doğru Incoterm bulunmaz.

Makine:

  • konteynerle,
  • flat rack,
  • open top,
  • Ro-Ro,
  • breakbulk,
  • karayolu

gibi farklı taşıma yöntemleriyle sevk edilebilir.

Bu nedenle:

  • EXW
  • FCA
  • FOB – uygun işlemlerde
  • CFR
  • CIF
  • DAP

gibi teslim şekilleri proje bazında değerlendirilebilir.

Makine Navlununda Boyut Neden Kritik?

Makine:

  • konteyner dışı ölçüde,
  • aşırı ağır,
  • yüksek,
  • geniş

ise standart konteyner navlunundan çok farklı maliyetler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle satış teklifi öncesinde:

  • shipping dimensions,
  • gross weight,
  • lifting points,
  • centre of gravity,
  • packing configuration

netleştirilmelidir.

14. Yurt Dışında Makine Müşterisi Nasıl Bulunur?

Makine müşteri araştırmasında:

  • Google
  • LinkedIn Sales Navigator
  • GTİP bazlı ithalatçı verileri
  • uygun ülkelerde shipment / konşimento verileri
  • sektör fuarları
  • distribütör listeleri
  • rakip üreticilerin dealer ağları
  • sanayi dernekleri
  • yatırım ve proje veri tabanları
  • EPC contractor listeleri
  • ihale ve procurement portalları

birlikte kullanılabilir.

Makine Müşterisi Nasıl Doğrulanır?

Bir şirket hedef listeye eklenmeden önce:

  • ürünümüzü gerçekten kullanıyor mu?
  • aynı tip makine satıyor mu?
  • distribütör mü?
  • rakip makine kullanıyor mu?
  • üretim tesisi bulunuyor mu?
  • kapasite yatırımı yapıyor mu?
  • servis organizasyonu var mı?
  • hangi markalarla çalışıyor?
  • hangi ülkelerden ithalat yapıyor?
  • karar vericisi kim?

kontrol edilmelidir.

Makine ihracatında kritik fark: 1.000 genel şirketten oluşan bir liste yerine mevcut üretim hattı, kullandığı makine, yatırım sinyali ve satın alma kapasitesi doğrulanmış 50 şirket çok daha yüksek ticari değer yaratabilir.

Rakiplerin Distribütörleri Yeni Müşteri Olabilir mi?

Evet.

Makine sektöründe rakip üreticilerin:

  • dealer,
  • distributor,
  • service partner,
  • system integrator

ağları önemli ticari istihbarat kaynağıdır.

Bir distribütör:

  • mevcut markasının ürün gamında boşluk yaşıyorsa,
  • fiyat problemi varsa,
  • tedarik süresi uzunsa,
  • belirli segmentte münhasırlığı yoksa

alternatif Türk makine markalarıyla çalışmaya açık olabilir.

15. LinkedIn'de Makine Satışı İçin Kim Hedeflenir?

Müşteri türüne göre:

  • Plant Manager
  • Technical Manager
  • Engineering Manager
  • Maintenance Manager
  • Production Manager
  • Procurement Manager
  • Purchasing Manager
  • CapEx Procurement Manager
  • Project Manager
  • Operations Director
  • Managing Director
  • Owner

hedeflenebilir.

Procurement Manager Her Zaman İlk Kişi midir?

Hayır.

Teknik makine satın alımında karar zinciri çoğu zaman:

Production / Engineering
↓
Technical Approval
↓
Procurement
↓
Finance / Management

şeklinde ilerleyebilir.

Bu nedenle yalnızca satın alma departmanına ulaşmak her zaman en etkili giriş noktası değildir.

16. Makine İhracatında RFQ Nedir?

RFQ – Request for Quotation, müşterinin teknik ve ticari teklif talebidir.

İyi hazırlanmış RFQ aşamasında:

  • ürün,
  • proses,
  • kapasite,
  • hammadde,
  • çalışma ortamı,
  • vardiya,
  • mevcut tesis,
  • utility şartları,
  • yerleşim,
  • istenen otomasyon seviyesi

doğrulanmalıdır.

Makine Teklifinden Önce Application Data Neden Toplanmalıdır?

Müşterinin prosesini bilmeden standart makine önermek:

  • yanlış kapasite,
  • yanlış motor,
  • yanlış malzeme,
  • yetersiz güvenlik,
  • fazla maliyet

yaratabilir.

Bu nedenle teknik satış süreci:

Application Data → Machine Selection → Technical Proposal → Commercial Proposal

şeklinde ilerlemelidir.

Makine İhracat Teklifinde Neler Olmalı?

Profesyonel makine teklifi:

  • Machine model
  • Application
  • Scope of supply
  • Technical specifications
  • Capacity
  • Included equipment
  • Optional equipment
  • Excluded items
  • Utilities
  • Price
  • Currency
  • Incoterm + named place
  • Payment terms
  • Production lead time
  • FAT conditions
  • Installation
  • Commissioning
  • Training
  • Warranty
  • Spare parts
  • Offer validity

başlıklarını içerebilir.

Scope of Supply Neden Kritik?

Makine sözleşmelerindeki birçok anlaşmazlık “fiyata ne dâhildi?” sorusundan kaynaklanır.

Örneğin:

  • electrical cabling,
  • foundation,
  • air compressor,
  • ducting,
  • crane,
  • loading,
  • installation labour,
  • travel costs

fiyat kapsamında olup olmadığı açıkça belirtilmelidir.

FAT Nedir?

FAT:

Factory Acceptance Test

ifadesinin kısaltmasıdır.

Makinenin sevkiyat öncesinde üretici tesisinde müşteriyle mutabık kalınan test kriterlerine göre doğrulanmasını ifade eder.

FAT'te Neler Kontrol Edilir?

Makine ve sözleşmeye göre:

  • fonksiyon,
  • kapasite,
  • güvenlik sistemleri,
  • PLC / HMI,
  • mekanik çalışma,
  • ürün kalitesi,
  • dokümantasyon

kontrol edilebilir.

SAT Nedir?

SAT:

Site Acceptance Test

makinenin müşteri tesisindeki kurulum ve devreye alma sonrasında belirlenen kabul kriterlerine göre test edilmesidir.

Özellikle büyük proses ve üretim hatlarında:

FAT → Shipment → Installation → Commissioning → SAT → Final Acceptance

zinciri kullanılabilir.

Makine İhracatında Devreye Alma Kim Tarafından Yapılır?

Satış modeline göre:

  • üreticinin teknik ekibi,
  • yerel distribütör,
  • yetkili servis,
  • system integrator

devreye alma yapabilir.

Sözleşmede:

  • kaç teknisyen,
  • kaç gün,
  • uçuş,
  • konaklama,
  • yerel ulaşım,
  • vize,
  • günlük ücret,
  • müşterinin hazırlaması gereken utility ve altyapı

netleştirilmelidir.

Makine İhracatında Eğitim Önemli mi?

Evet.

Makine ne kadar gelişmiş olursa olsun yanlış operatör kullanımı:

  • performans düşüşü,
  • ürün hatası,
  • arıza,
  • güvenlik riski

yaratabilir.

Bu nedenle:

  • operator training,
  • maintenance training,
  • troubleshooting training

satış paketine eklenebilir.

17. Satış Sonrası Hizmet Makine İhracatında Neden Kritik?

Makine müşterisinin temel korkularından biri:

“Makine bozulursa Türkiye'den destek alabilecek miyim?”

sorusudur.

Bu nedenle güçlü ihracat markası:

  • remote support,
  • spare-parts availability,
  • service response time,
  • documentation,
  • preventive maintenance,
  • local service partner

konularını satış öncesinde açıklamalıdır.

Yedek Parça Listesi Teklifte Olmalı mı?

Özellikle yüksek değerli makinelerde:

  • commissioning spare parts,
  • recommended 1-year spares,
  • critical spares,
  • consumables

ayrı paketler halinde sunulabilir.

Bu yaklaşım müşterinin bakım planını kolaylaştırırken üreticinin satış sonrası gelirlerini de destekleyebilir.

Makine Garanti Süresi Nasıl Belirlenir?

Tek bir evrensel garanti süresi bulunmaz.

Garanti:

  • makine türü,
  • kullanım yoğunluğu,
  • komponent üreticilerinin şartları,
  • proje gereklilikleri,
  • müşteri sözleşmesi

dikkate alınarak belirlenmelidir.

Garanti metninde:

  • başlangıç tarihi,
  • kapsam,
  • hariç tutulan parçalar,
  • işçilik,
  • seyahat giderleri,
  • yanlış kullanım,
  • bakım yükümlülükleri

açık olmalıdır.

Makine İhracatında Distribütör Seçimi Nasıl Yapılır?

Distribütörü yalnızca:

“ülkede satış yapabilecek firma”

olarak değerlendirmek yeterli değildir.

Aday partner için:

  • mevcut ürün portföyü,
  • rakip markalar,
  • teknik satış ekibi,
  • servis mühendisleri,
  • yedek parça deposu,
  • müşteri portföyü,
  • coğrafi kapsama,
  • finansal ölçek,
  • fuar ve pazarlama kapasitesi

analiz edilmelidir.

Distribütöre Hemen Münhasırlık Verilmeli mi?

Genellikle pazarı ve partner performansını görmeden geniş ve koşulsuz münhasırlık vermek ticari risk oluşturabilir.

Alternatif model:

Project-Based Cooperation → Trial Period → Performance KPI → Conditional Exclusivity

şeklinde yapılandırılabilir.

Distribütör Performansı Nasıl Ölçülür?

Örnek KPI'lar:

  • qualified leads,
  • customer visits,
  • RFQ count,
  • quotation value,
  • order value,
  • after-sales response time,
  • spare-parts stock,
  • annual sales target

olabilir.

Makine İhracatında Finansman Neden Satış Aracıdır?

Makine yatırımı yüksek sermaye gerektirebilir.

Bu nedenle müşteri:

  • uzun ödeme vadesi,
  • leasing,
  • buyer credit,
  • export credit,
  • letter of credit

gibi finansman çözümlerine ihtiyaç duyabilir.

Türk Eximbank ve ticari bankaların güncel ihracat finansmanı ve alıcı kredisi araçları, ürün, ülke ve proje uygunluğuna göre değerlendirilebilir.

Makine satışındaki gerçek rekabet: Bazı durumlarda Türk üreticinin makinesi teknik ve fiyat açısından daha iyi olsa bile rakip ülkenin üreticisi müşteriye daha güçlü finansman sunduğu için ihaleyi kazanabilir. Finansman, makine sektöründe ürün özelliği kadar güçlü bir satış aracı olabilir.

Makine İhracatında Hangi Ödeme Şekilleri Kullanılır?

Sipariş büyüklüğüne ve riske göre:

  • advance payment,
  • down payment + progress payment,
  • shipment payment,
  • letter of credit,
  • documentary collection,
  • open account

gibi modeller kullanılabilir.

Özel üretim makinede:

%100 teslim sonrası ödeme

satıcı açısından önemli finansman ve iptal riski yaratabileceğinden milestone payment sistemi değerlendirilebilir.

Milestone Payment Nedir?

Makine projesindeki ödemenin:

  • sipariş,
  • tasarım onayı,
  • üretim,
  • FAT,
  • sevkiyat,
  • SAT

gibi aşamalara bölünmesidir.

Makine İhracatı İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Belge seti hedef ülke, ürün, teslim şekli ve teknik mevzuata göre değişebilir.

Yaygın belgeler:

  • Gümrük Beyannamesi
  • Commercial Invoice / Ticari Fatura
  • Packing List
  • Taşıma belgesi – CMR, B/L, AWB vb.
  • A.TR – uygun AB işlemlerinde
  • EUR.1 veya diğer tercihli menşe ispatları – anlaşmaya göre
  • Menşe Şahadetnamesi – gerektiğinde
  • EC / EU Declaration of Conformity – uygulanabilir mevzuata göre
  • Kullanım ve güvenlik talimatları
  • Declaration of Incorporation – kısmen tamamlanmış makinede gerektiğinde
  • Inspection / Test Certificates – proje veya mevzuata göre
  • FAT Report – sözleşmeye göre
  • Sigorta belgesi – teslim şekline göre

Makine İhracatında Kullanım Kılavuzu Hangi Dilde Olmalı?

Hedef ülkenin ürün mevzuatı esas alınmalıdır.

AB pazarında makine talimatlarının, makinenin piyasaya sunulduğu veya kullanıldığı üye devlet tarafından gerekli görülen dilde kullanıcı tarafından anlaşılabilir olması gerekir.

Bu nedenle:

“İngilizce kullanım kılavuzu bütün Avrupa için yeterlidir”

varsayımı yapılmamalıdır.

Makine İhracatında Yapılan 20 Kritik Hata

  1. Ürünün GTİP'ini teknik olarak doğrulamamak
  2. Fasıl 84'teki her ürünü aynı makine pazarı olarak değerlendirmek
  3. En yüksek ithalat yapan ülkeyi otomatik hedef pazar seçmek
  4. Sanayi yatırım ve proje pipeline'ını analiz etmemek
  5. Her makine distribütörünü yüksek fit müşteri sanmak
  6. CE'yi yalnızca satın alınan bir sertifika olarak görmek
  7. Makine Direktifinin tek uygulanabilir mevzuat olduğunu varsaymak
  8. Risk assessment dosyasını formalite olarak hazırlamak
  9. Kısmen tamamlanmış makine ile tam makineyi karıştırmak
  10. 2027 EU Machinery Regulation geçişine hazırlanmamak
  11. CE işaretinin ABD için yeterli olduğunu düşünmek
  12. ABD'deki NRTL ve yerel elektrik güvenliği ihtiyaçlarını proje bazında kontrol etmemek
  13. Teknik tekliften önce application data toplamamak
  14. Scope of supply ve exclusions'ı açık yazmamak
  15. Sadece makine fiyatıyla rekabet etmek
  16. TCO ve ROI hesaplamamak
  17. Kurulum ve commissioning maliyetlerini teklifte belirsiz bırakmak
  18. Satış sonrası servis planı oluşturmamak
  19. Distribütöre performans görmeden uzun süreli münhasırlık vermek
  20. Bulunan şirket sayısını gerçek ihracat fırsatı sanmak

Makine İhracatı Kontrol Listesi

Alan Kontrol Sorusu
Ürün Makinenin teknik tanımı net mi?
GTİP Doğru HS / GTİP doğrulandı mı?
Mevzuat Hedef ülkede uygulanabilir bütün ürün kuralları belirlendi mi?
CE Uygunluk değerlendirme süreci doğru mu?
Risk Assessment Makine risk değerlendirmesi güncel mi?
Technical File Teknik dosya eksiksiz mi?
2027 EU Machinery Regulation geçiş planı hazır mı?
Pazar GTİP bazlı ithalat ve büyüme analizi yapıldı mı?
Proje Yeni yatırım ve capacity expansion projeleri araştırıldı mı?
Rakip Başlıca rakip ülkeler ve üreticiler biliniyor mu?
ICP Distribütör / OEM / EPC / end-user ayrıştırıldı mı?
TCO Müşterinin toplam sahip olma maliyeti hesaplandı mı?
RFQ Application data eksiksiz mi?
Quotation Scope, exclusions, FAT ve commissioning net mi?
Aftersales Servis ve yedek parça modeli hazır mı?
Finance Müşteriye uygun ödeme / finansman modeli değerlendirildi mi?

Makine İhracatında Hangi KPI'lar Takip Edilmeli?

KPI Ne Ölçer?
Qualified Accounts Gerçek hedef müşteri havuzu
Technical Meetings Nitelikli satış görüşmesi
RFQ Rate Görüşmelerin gerçek projeye dönüşümü
Quotation Pipeline Açık tekliflerin toplam değeri
Quotation Win Rate Tekliflerin siparişe dönüşümü
Average Order Value Ortalama proje büyüklüğü
Lead Time Accuracy Teslim taahhüdü başarısı
Warranty Claim Rate Ürün güvenilirliği
Service Response Time Satış sonrası hizmet seviyesi
Spare Parts Revenue Kurulu makine parkının satış sonrası değeri
Repeat / Expansion Orders Müşteri memnuniyeti ve installed-base değeri

Makine İhracatında En Değerli Varlıklardan Biri: Installed Base

Bir ülkeye satılan her makine, gelecekte:

  • yedek parça,
  • bakım,
  • retrofit,
  • capacity expansion,
  • ikinci makine,
  • müşteri referansı

yaratabilecek kurulu makine parkının bir parçasıdır.

Bu nedenle başarılı makine üreticileri yalnızca yeni makine satışını değil:

Installed Base Lifetime Value

perspektifini de yönetir.

GNS Partners Makine İhracatına Nasıl Yaklaşır?

GNS Partners açısından makine ihracatı:

“ülke seç → distribütör listesi çıkar → e-posta gönder”

süreci değildir.

Makine satış fırsatı, birden fazla istihbarat katmanının kesişiminde ortaya çıkar.

1. Product Intelligence

  • Ürün aileleri
  • GTİP / HS mapping
  • Teknik kapasite
  • Opsiyonlar
  • Rekabet avantajları

2. Market Intelligence

  • GTİP bazlı dünya ithalatı
  • Pazar büyümesi
  • Türkiye ihracatı
  • Türkiye pazar payı
  • İthalat fiyatları

3. Project Intelligence

  • Yeni fabrika
  • Capacity expansion
  • Modernizasyon
  • Altyapı projeleri
  • Greenfield yatırımlar

4. Competitive Intelligence

  • Rakip ülkeler
  • Rakip üreticiler
  • Distribütör ağları
  • Ürün benchmark
  • Fiyat ve servis pozisyonu

5. Regulatory Intelligence

  • CE
  • Machinery Directive / Regulation
  • EMC
  • ATEX
  • PED
  • ABD ve diğer pazar standartları
  • Gümrük tarifeleri

6. Account Intelligence

  • Importers
  • Distributors
  • Dealers
  • OEMs
  • EPCs
  • System integrators
  • Industrial end-users
  • Project owners

7. Commercial Intelligence

  • Application
  • TCO
  • ROI
  • RFQ
  • Quotation
  • Financing
  • Negotiation

8. Commercial Execution

  • Decision maker
  • Outreach
  • Technical meeting
  • RFQ
  • Quotation
  • FAT
  • Order
  • Aftersales
GNS Partners Perspektifi: Makine ihracatında en büyük avantaj, en fazla firmaya e-posta göndermek değil; hangi ülkedeki hangi fabrikanın neden yeni makine yatırımı yapmak üzere olduğunu, hangi rakip makineyi kullandığını ve Türk üreticinin bu yatırımda hangi ölçülebilir avantajı sağlayabileceğini rakiplerden önce tespit etmektir.

Sık Sorulan Sorular

Makine ihracatı nasıl yapılır?

Makinenin GTİP'i belirlendikten sonra hedef pazar ve ürün mevzuatı analiz edilir, teknik uygunluk ve risk değerlendirme süreçleri tamamlanır, doğru ithalatçı, distribütör veya end-user belirlenir, teknik / ticari teklif hazırlanır ve sipariş sonrasında lojistik, kurulum, devreye alma ve satış sonrası destek yönetilir.

Türkiye'nin makine ihracatı ne kadar?

MAİB'in serbest bölgeler dâhil konsolide verilerine göre Türkiye'nin makine ihracatı 2025 yılında 28,7 milyar USD, 2026 Ocak–Temmuz döneminde ise 16,5 milyar USD olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye en çok hangi ülkeye makine ihraç ediyor?

2026 Ocak–Temmuz döneminde Almanya yaklaşık 2 milyar USD ile Türkiye'nin en büyük makine ihracat pazarıdır. ABD yaklaşık 1,4 milyar USD ile ikinci sıradadır.

Makine GTİP kodu nedir?

Makine ürünlerinin büyük bölümü HS Fasıl 84 altında sınıflandırılır; ancak sıvı pompaları 8413, kompresörler 8414, vinçlerin belirli türleri 8426, iş makineleri 8429 ve plastik işleme makineleri 8477 gibi farklı pozisyonlarda yer alır. Kesin GTİP ürünün teknik fonksiyonuna göre doğrulanmalıdır.

Makine ihracatı için CE gerekli mi?

AB pazarına sunulan ve ilgili makine mevzuatının kapsamındaki makinelerde CE işaretlemesi gereklidir. Ancak uygulanabilir mevzuat, ürün kategorisi ve uygunluk değerlendirme prosedürü makine bazında belirlenmelidir.

CE belgesi nedir?

“CE belgesi” günlük kullanımda kullanılan bir ifadedir; ancak CE esasen uygunluk işaretidir. Üretici uygulanabilir mevzuatı belirler, uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirir, teknik dokümantasyonu ve uygunluk beyanını hazırlar ve gereklilikler karşılandığında CE işaretini iliştirir.

Her makine CE için test kuruluşuna gitmek zorunda mı?

Hayır. Uygulanacak conformity-assessment route makine kategorisine ve ilgili mevzuata göre değişir. Bazı makinelerde üretici tarafından yürütülen uygunluk değerlendirme süreci mümkünken, belirli kategoriler ve prosedürlerde üçüncü taraf değerlendirmesi gerekebilir.

2026'da AB Makine Direktifi mi Makine Tüzüğü mü geçerli?

2026'da genel olarak Machinery Directive 2006/42/EC mevcut ana çerçevedir. Regulation (EU) 2023/1230 on Machinery'nin ana hükümleri 20 Ocak 2027'den itibaren uygulanacaktır.

Yeni AB Makine Tüzüğü ne zaman başlıyor?

Düzeltme metniyle belirlenen genel uygulama tarihi 20 Ocak 2027'dir. Üreticilerin teknik dosya, dijital dokümantasyon, yazılım ve ürün güvenliği sistemlerini 2026 içerisinde geçişe hazırlaması faydalıdır.

Teknik dosyada neler bulunur?

Makine tanımı, teknik çizimler, kontrol devreleri, risk değerlendirmesi, uygulanan güvenlik gerekleri, standartlar, test raporları, kullanım talimatları ve uygunluk dokümantasyonu teknik dosyanın temel bileşenleri arasında olabilir.

Makine risk analizi zorunlu mu?

Makinenin uygulanabilir sağlık ve güvenlik gereklerine uygunluğunun gösterilmesinde risk değerlendirmesi temel dokümantasyon alanlarından biridir. Riskler tasarım, koruyucu önlemler ve kullanıcı bilgilendirmesiyle sistematik olarak azaltılmalıdır.

EN ISO 12100 nedir?

Makine güvenliği, risk değerlendirmesi ve risk azaltma metodolojisinde kullanılan temel uluslararası standartlardan biridir. Makineye özgü başka harmonize standartlar ayrıca uygulanabilir.

A.TR makine ihracatında kullanılır mı?

Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki uygun serbest dolaşımdaki sanayi ürünlerinde A.TR kullanılabilir. A.TR menşe belgesi değildir; eşyanın serbest dolaşım statüsünü gösterir.

CE işareti gümrük vergisini sıfırlar mı?

Hayır. CE teknik ürün uygunluğuyla ilgilidir. Gümrük vergisi GTİP, menşe ve uygulanabilir ticaret anlaşmalarına göre belirlenir.

ABD'ye makine ihracatında CE yeterli mi?

Hayır. CE Avrupa mevzuatına ilişkindir. ABD'de OSHA workplace-safety hükümleri, elektrik güvenliği, NRTL gereklilikleri, ürüne özel standartlar ve yerel / müşteri şartları ayrı değerlendirilmelidir.

ABD'de UL bütün makinelerde zorunlu mu?

Bütün makineler için tek bir genel UL sertifikası zorunluluğundan söz etmek doğru değildir. Ancak OSHA kuralları belirli elektrikli ekipman ve kullanım koşullarında NRTL approval gerektirebilir; müşteriler ve yerel otoriteler de ek sertifikasyon şartları isteyebilir.

Makine müşterisi nasıl bulunur?

GTİP bazlı hedef pazar belirlendikten sonra distribütörler, OEM'ler, EPC firmaları, system integrator'lar ve makineyi kullanabilecek end-user fabrikalar araştırılır. Google, LinkedIn, shipment verileri, fuarlar, proje istihbaratı ve ithalat verileri birlikte kullanılabilir.

Makine distribütörü nasıl bulunur?

Ürün grubuyla çalışan yerel dealer ve distribütörler araştırılır; mevcut markaları, servis organizasyonları, müşteri portföyleri, yedek parça altyapıları ve satış bölgeleri tek tek doğrulanır. Rakip üreticilerin distribütör ağları da önemli bir istihbarat kaynağıdır.

Makine ihracatında en iyi ülke hangisi?

Bütün makineler için tek bir en iyi ülke yoktur. Doğru pazar; GTİP bazlı ithalat, büyüme, Türkiye'nin pazar payı, rakip ülkeler, yatırım projeleri, tarifeler, mevzuat ve gerçek alıcı yoğunluğu birlikte analiz edilerek belirlenmelidir.

Makine ihracatında TCO nedir?

Total Cost of Ownership, makinenin satın alma fiyatının yanında enerji, bakım, operatör, yedek parça, sarf malzemesi ve downtime maliyetlerini de içeren toplam sahip olma maliyetidir.

Makine ihracatında FAT nedir?

Factory Acceptance Test, makinenin sevkiyat öncesinde üretici tesisinde müşteriyle üzerinde anlaşılmış kriterlere göre test edilmesidir.

SAT nedir?

Site Acceptance Test, makinenin müşteri tesisindeki montaj ve commissioning işlemleri sonrasında sözleşmedeki kabul kriterlerine göre doğrulanmasıdır.

Makine ihracatı için hangi belgeler gerekir?

Ticari fatura, packing list, gümrük beyannamesi ve taşıma belgesi temel belgeler arasındadır. Hedef pazara göre A.TR, EUR.1, menşe belgesi, uygunluk beyanları, kullanım talimatları, test raporları ve başka teknik belgeler gerekebilir.

Makine ihracatı kârlı mı?

Kârlılık; ürün teknolojisi, katma değer, rekabet, satış fiyatı, mühendislik süresi, garanti riski, servis maliyeti, ödeme vadesi ve satış sonrası gelir yapısına bağlıdır. Yüksek makine fiyatı tek başına yüksek kârlılık anlamına gelmez.

Sonuç: Makine İhracatı Ürün Satışından Çok Teknoloji ve Güven Satışıdır

Geleneksel ihracat yaklaşımı:

Makinemiz Var → Distribütör Bulalım → Fiyat Gönderelim

şeklindedir.

Daha güçlü makine ihracatı sistemi ise:

Makine → GTİP → Pazar → Proje → Rakip → Regülasyon → ICP → Application → RFQ → Technical Proposal → TCO / ROI → Quotation → FAT → Installation → SAT → Aftersales

zinciridir.

Türk makine üreticisinin küresel pazardaki rekabet gücü yalnızca üretim fiyatına bağlı değildir.

Kalıcı rekabet avantajı:

  • mühendislik,
  • uygulama bilgisi,
  • güvenli ve mevzuata uygun tasarım,
  • enerji verimliliği,
  • otomasyon,
  • teslim süresi,
  • satış sonrası servis,
  • müşteri prosesine hızlı adaptasyon

üzerinden oluşturulabilir.

Bu nedenle makine üreticisinin sorması gereken temel soru:

“Makinemizi hangi ülkeye satabiliriz?”

değil;

“Hangi pazardaki hangi fabrikanın yatırım veya modernizasyon ihtiyacı, bizim teknik üstünlüğümüz ve rekabetçi toplam sahip olma maliyetimizle kesişiyor?”

olmalıdır.

Makineniz İçin Doğru Pazarları, Projeleri ve Gerçek Alıcıları Belirleyin

GTİP bazlı küresel ticaret verilerini, yatırım ve proje sinyallerini, rakip üreticileri, distribütör ağlarını, teknik mevzuatı, OEM, EPC ve end-user şirketleri aynı ticari istihbarat sistemi içerisinde analiz ederek makine ürünleriniz için veriye dayalı ihracat geliştirme modeli oluşturabilirsiniz.

GNS Partners ile görüşün →

İlgili GNS Partners İçerikleri

  • GTİP Kodu Nasıl Bulunur?
  • Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
  • İhracat Fiyatı Nasıl Hesaplanır?
  • İhracat Teklifi Nasıl Hazırlanır?
  • LinkedIn Sales Navigator ile Yurt Dışı Müşteri Nasıl Bulunur?
  • Trade Map Nasıl Kullanılır?
  • Incoterms Nedir? İhracatta Teslim Şekli ve Lojistik Maliyet Yönetimi
  • Küresel Ticaret 2026: Tarifeler, Yapay Zekâ ve Jeopolitik Riskler

Resmi ve Sektörel Kaynaklar

  • Makine İhracatçıları Birliği – MAİB Makine İhracat Verileri
  • T.C. Ticaret Bakanlığı – Kolay İhracat Makine Sektör Analizi
  • T.C. Ticaret Bakanlığı – Türkiye Ürün Kuralları Veri Tabanı / Makinalar
  • European Commission – Machinery
  • EUR-Lex – Machinery Directive 2006/42/EC
  • EUR-Lex – Regulation (EU) 2023/1230 on Machinery
  • European Commission – EU–Türkiye Customs Union
  • UK Government – Supply of Machinery (Safety) Regulations
  • UK Government – UKCA and CE Product Marking Guidance
  • U.S. Occupational Safety and Health Administration – Machine Guarding
  • U.S. OSHA – Nationally Recognized Testing Laboratory Program

Bilgilendirme ve mevzuat notu: Bu içerik Ağustos 2026 itibarıyla erişilebilen MAİB, T.C. Ticaret Bakanlığı, Avrupa Komisyonu, EUR-Lex, UK Government ve U.S. OSHA kaynakları dikkate alınarak genel ihracat ve pazar geliştirme bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Makinenin GTİP'i, CE gerekliliği, uygunluk değerlendirme prosedürü, teknik dosyası, harmonize standartları, EMC, ATEX, Pressure Equipment, elektrik güvenliği, gürültü, emisyon, ABD NRTL gereklilikleri ve diğer teknik şartları ürünün teknik özelliklerine ve hedef ülkeye göre değişebilir. Regulation (EU) 2023/1230 geçişi nedeniyle 2026–2027 döneminde AB makine mevzuatı ayrıca yakından takip edilmelidir. Fiili ihracat öncesinde ürünün güncel GTİP'i, uygulanabilir teknik mevzuatı, uygunluk değerlendirme prosedürü, gümrük şartları ve hedef ülke düzenlemeleri ilgili resmi kurumlar ve gerektiğinde yetkili gümrük, test, uygunluk değerlendirme, mühendislik ve hukuk profesyonelleri üzerinden doğrulanmalıdır.

whatsapp

Talk to us?